Domaine de Villèle

Musea van Frankrijk

Diversen

Crédit photo : Matthieu Sontag - Sous licence Creative Commons

Tijdlijn

Temps modernes

Révolution/Empire

XIXe siècle

Époque contemporaine

1800

1900

2000

1770

Desbassayns Housing Foundation

1788

Bouw van een hoofdgebouw

1822

Verbetering van de suikerplant

1841-1843

Bouw van de Pointue Chapel

1848

Definitieve afschaffing van slavernij

1974

Oprichting van het Historisch Museum van Villèle

Aujourd'hui

Geklasseerd erfgoed

De gebouwde en ongebouwde delen van het landgoed, in hun geheel, exclusief het paviljoen van de poortwachter, zoals omgeven door rood op het bij de bestelling gevoegde plan (Box DM 0002, 0490, 0031): classificatie op volgorde van 19 december 2019

Kerncijfers

Henri-Paulin Panon Desbassayns - Oprichter van het landgoed en Creoolse officier	Bouwde het hoofdgebouw in 1788
Marie Anne Thérèse Ombline Gonneau - Echtgenote van Desbassayns en rijke erfgename	Medeoprichter van huisvesting via de grondinvoer
Madame Desbassayns (veuve) - Eigenaar en modernisering van het landgoed	Past bouwen de suikerfabriek (1822) en kapel
Charles-André Desbassayns - Zoon en beheerder van het domein	Gerichte exploitatie in de 19e eeuw
Joseph Martial Wetzell - Metropolitan engineer	Modernisa de suikerfabriek in 1831
Joseph de Villèle - Desbassayns' Gendre	Conservatieve en Slavische politieke figuur

Oorsprong en geschiedenis

Het landgoed van Villèle, oorspronkelijk het huis van Desbassayns, werd in 1770 opgericht door Henri-Paulin Panon Desbassayns, een Creoolse officier, en zijn vrouw Marie Anne Thérèse Ombline Gonneau, een landerfgoed. Hun huwelijk verenigde 190 hectare en 80 slaven, wat het begin markeert van een landbouwoperatie die zich zou uitstrekken tot 750 hectare en 417 slaven in 1797. Het hoofdgebouw, gebouwd in 1788, is geïnspireerd op de Indiase architectuur van Pondicherry, die de passage van Desbassayns in de Franse toonbanken weerspiegelt.

Aan het begin van de 19e eeuw, in het licht van de afschaffing van de slavenhandel (1817) en de concurrentie voor bietensuiker, heeft Madame Desbassayns de operatie gemoderniseerd door de bouw van een suikerfabriek in 1822, uitgerust met een stoommolen. Zijn zoon Charles-André nam de leiding. De in 1831 als modelfabriek aangewezen plantage illustreert de industrialisatie van de suikerproductie op Réunion. Desondanks bleef de slavenarbeid centraal, met 462 slaven in 1829.

De vrees voor opstanden (1809 in Sint-Paulus, 1811 in Sint-Leu) leidde Madame Desbassayns ertoe de evangelisatie van slaven te versnellen, wat leidde tot de bouw van de Pointue kapel (1841-1843). Deze strategie was erop gericht de sociale orde te stabiliseren voordat de slavernij definitief werd afgeschaft in 1848. Het domein, symbool van het koloniale conservatisme, verwelkomde politieke en intellectuele elites, terwijl het tot zijn einde een slavenbastion bleef.

Na 1848 daalde het landgoed met de suikercrisis. De fabriek werd gesloten in 1908 en het pand kwam in handen van de familie van Villèle (huwelijk in 1846), voordat het in 1960 werd opgeheven. In 1974 richtte de Algemene Raad van La Réunion het Villèle Historisch Museum op, waarin het architecturale en gedenkwaardig erfgoed, waaronder het Slavenziekenhuis, werd omgebouwd tot een gedenkteken in 1996. De site is opgenomen als een historisch monument in 2019.

Het landgoed bevat verschillende opmerkelijke elementen: het huis van de meester (de "malabar"-stijl), de aparte keuken, het slavenziekenhuis met zijn gedenkteken, de ruïnes van de suikerfabriek en de Pointue kapel, geclassificeerd in 1970. Deze laatste, gewijd aan de evangelisatie van slaven, herbergt nu herdenkingswerken, zoals de sculptuur Three Brothers (2018). De site illustreert zo de complexe geschiedenis van slavernij, kolonisatie en plantage economie in Reunion.