Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De site genaamd Basilical Insula of Cybèle Sanctuary is gelegen in de oude wijk Fourvière van Lyon, met uitzicht op het Romeinse theater. Ontdekt in 1704 met een taurobools altaar uit het jaar 160, werd het oorspronkelijk geïnterpreteerd als een tempel gewijd aan Cybelus door de eerste archeologen, waaronder Philippe Fabia en Camille Germain de Montauzan in 1925. Deze laatste identificeerde dikke subconstructies en een muur van 53 meter, die de hypothese van een heiligdom versterken. Echter, de opgravingen van Amable Audin (1965-1978) onthulden een complexe stratificatie, met een voorste basilieke insula (I eeuw) bestaande uit een burgerlijke basiliek en administratieve gebouwen, verlaten rond 121-150, en vervolgens bedekt door een reservoir gebonden aan de Gier waterwerken rond 120.

Het onderzoek van Armand Desbat (1991-2003) trok de culturele interpretatie aan. Volgens hem komen de overblijfselen overeen met een rijke domus getransformeerd in een openbaar gebouw rond 20 v.Chr., misschien het Pretoire d'Agrippa of het paleis van de gouverneur van Lugdunum. Het 2e eeuwse stuwmeer, geassocieerd met het aquaduct van de Gier, werd vernietigd rond 160 voor een onbekende constructie, oorspronkelijk verondersteld de tempel van Cybelus te zijn. De afwezigheid van epigrafisch of beeldmateriaal bewijs en de datering van structuren rond 10 na Christus ongeldig deze hypothese. Het taurobolische altaar van 160, de enige aanwijzing van de cultus van Cybelus, is niet met zekerheid gebonden aan de site, deze cultus wordt alleen in Lyon getuigd van keizer Claude (40-54).

De overblijfselen, geclassificeerd als Historisch Monument in 1983, onthullen drie belangrijke fasen: van woningen in aarde en hout (Bronstijd, 1150-1050 v.Chr.), een Augustus paleis (ca. 20 v.Chr.) tot luxe arrangementen (privé baden, mozaïeken), en een onbepaald openbaar gebouw (vroeg I eeuw). De laatste fase, een 63×53 m quadrilaterale, kan hebben gehuisvest een college, Schola, of magazijn, maar het gebruik ervan blijft onbekend. De debatten tussen Audin, Desbat, Turkan en Pelletier illustreren de complexiteit van het interpreteren van een site waar 1500 jaar bezetting elkaar overlappen, van de bronstijd tot de late oudheid.

De oudste bezetting, bevestigd door een asymmetrische put met uiteindelijk bronskeramiek (1150-1050 v.Chr.), onthult banden met de Rijn-Zwitserland-Oost-Frankrijk cultuur. Deze geïsoleerde ontdekking contrasteert met de latere Romeinse fasen, gekenmerkt door dichte verstedelijking en monumentale constructies. De site, die dicht bij het oude theater en het oude testament ligt, getuigt van het strategische belang van Fourvière, het politieke en religieuze hart van Lugdunum, de hoofdstad van Galliërs onder het Romeinse Rijk.

De veronderstellingen over de eindbestemming van de site (II eeuw) omvatten een macellum, een barak of een oosters heiligdom, maar er is geen tastbaar bewijs om te bepalen. De aanwezigheid van putjes gevuld met banketafval suggereert een collectieve functie, misschien gekoppeld aan lokale elites of keizerlijke sekten. De classificatie van 1983 beschermt een uitzonderlijk archeologisch complex, waar stedelijke geschiedenis, binnenlandse architectuur en religieuze kwesties elkaar kruisen, wat de evolutie van Lyon weerspiegelt van de bronstijd tot de Romeinse climax.

Externe links