Oorsprong en geschiedenis
De catacomben van Parijs, oorspronkelijk ondergrondse kalksteengroeven gebruikt om de stad te bouwen, werden aan het eind van de 18e eeuw omgezet in een gemeentelijke ossuarium. Geconfronteerd met de verzadiging van de Parijse begraafplaatsen, met name die van de Saints-Innocents, en de problemen van onhygiënisch gedrag, besloten de autoriteiten in 1785 de botten over te dragen naar deze verlaten galerijen. Het project, geïnspireerd door oude necropolissen, werd geleid door Charles-Axel Guillaumot, Inspecteur-Generaal van Quarrys, en gezegend in 1786. De transfers, georganiseerd met een plechtig religieus ritueel, duurde tot 1861, waardoor de resten van miljoenen Parijzenaars, waaronder persoonlijkheden van de Franse Revolutie.
Het Heilig-Innocent Begraafplaats, dat sinds de vijfde eeuw in gebruik is, is door de eeuwen heen een onhygiënisch thuis geworden vanwege de overbevolking en de ontbinding van lijken. De massagraven, meer dan tien meter diep, veroorzaakten giftige dampen, zelfs de nabijgelegen kelders. In 1780, de ineenstorting van een muur benadrukte de urgentie van de situatie. Luitenant Lenoir stelde vervolgens voor om de binnenmurale begraafplaatsen te legen, te beginnen met de Saints-Innocents, waarvan de botten de eerste waren die de graven van de Tomb-Issoire bereikten, gelegen onder het huidige 14e arrondissement.
De indeling van de catacomben werd vanaf 1809 toevertrouwd aan Louis-Étienne Héricart de Thury. Hij structureerde de botten in decoratieve uitlijningen, voegde platen toe gegraveerd met literaire of filosofische citaten, en organiseerde de eerste regelmatige publieke bezoeken. De site, oorspronkelijk gereserveerd voor een elite, werd toegankelijk voor het grote publiek in 1867, ondanks tijdelijke sluitingen als gevolg van schade of werk. In 1815 publiceerde Hericart de Thury een Description des catacomben, een referentie voor latere studies. De catacomben, nu beheerd door het Carnaval Museum, trekken jaarlijks meer dan 500.000 bezoekers.
De toegankelijke galerijen, 1,7 km op de 300 km van het Parijse ondergrondse netwerk, bieden een pad gekenmerkt door beelden, zoals de galerie van Port-Mahon, het werk van een drager gevangene van de Engelsen, of het voetbad van de koetsiers, een bron met kristalhelder water. De ossuarium zelf begint met een deur gegraveerd met de waarschuwing: "Stop! Dit is het rijk van de dood." De botten, gerangschikt in friezes van schedels en dijbeen, komen van 17 begraafplaatsen, 145 kloosters en 160 plaatsen van aanbidding, waaronder slachtoffers van de revolutie, zoals Danton of Robespierre. De platen geven hun oorsprong en datum van overdracht aan.
De catacomben huisvesten ook curiosa zoals de Samaritan fontein, een ondergrondse bron, of de crypte van de Passion, waar in 1897 een clandestien concert plaatsvond. Ondanks hun status als museum, blijven ze een plek van herinnering, met ruimtes zoals de kapel van het Sacellum, met een altaar en een wit kruis. Moderniseringswerkzaamheden, zoals de installatie van elektriciteit in 1983 of de oprichting van een nieuwe exit in 2017, hebben tot doel dit unieke erfgoed te behouden en zich aan de toeristische toestroom aan te passen. De periodieke sluitingen, zoals gepland in 2025, maken ingrijpende renovaties mogelijk.
Naast hun museumroeping, worden catacomben geassocieerd met cataffilia, een clandestiene praktijk van het verkennen van ondergrondse steengroeven. Hoewel het risico van instorting of verlies gevaarlijk is, hebben deze verkenningen ondergrondse netwerken, zoals het Great South Network (GRS), populair gemaakt. Geheime ossuarium, zoals de begraafplaats van Montparnasse of de Père-Lachaise, getuigen van de uitbreiding van deze ondergrondse begrafenis praktijk in de 19e eeuw. Vandaag de dag blijven de catacomben een macaber en poëtisch symbool van de geschiedenis van Parijs.
