Voormalig gerecht à Lutter dans le Haut-Rhin

Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De voormalige Lutter Court, gelegen op 17 Kiffis Street, is een emblematisch gebouw van de 2e kwart van de 16e eeuw, met grote transformaties in de 3e kwart van de 18e eeuw. Sinds 1987 is het in het kader van de vereniging Maisons paysannes d'Alsace tussen 1972 en 1975 gerestaureerd door internationale projecten van jonge vrijwilligers. Lang bijgenaamd "gerecht" door lokale traditie, deze appellatie bleek ongegrond totdat recent onderzoek (2013-2018) onthulde zijn echte geschiedenis: een woonplaats van notabelen verdubbeld door een herberg, een verzamelplaats voor de seigneuriële vergaderingen van de kathedraal Hoofdstuk van Basel.

De dendrochronologie en gegraveerde inscripties (met inbegrip van de datum 1542 op een raamlintel en een binnendeur) bevestigden de oorspronkelijke constructie. Een tweede vintage, 1621, getuigt van verder werk. In 1761-1762 werd het gebouw verdeeld in twee aparte woningen, zoals blijkt uit gedateerde tegels en structurele analyses. Oorspronkelijk behoorde het toe aan de familie Stehlin (Bastien en zijn zoon Lienhart), de eerste belastingbetalers en landeigenaren van het dorp, die daar een herberg hielden en de atypische architectuur uitlegden, met een grote kamer op de begane grond (in tegenstelling tot hedendaagse huizen waar de kamer zich op de verdieping bevond).

Het gebouw was gekoppeld aan het seigneuriële landgoed (Dinghof) van het Bazelse hoofdstuk, de hoofdgrondeigenaar van Lutter met meer dan 160 hectare grond die door huurders werd gehuurd. Deze laatsten moesten jaarlijks census (huur) betalen in terrierboeken zoals die van 1575, waarin de familie Stehlin wordt genoemd. In deze herberg werden vaak huurlingen gehouden die zich bezighielden met land- en bestuurszaken, wat verwarring veroorzaakte met een "gerecht." Justitiële of strafzaken waren de verantwoordelijkheid van de aartshertog van Oostenrijk (Hashsburg House), de wettelijke heer van de regio.

Het gebouw heeft opmerkelijke architectonische elementen: afgeschuinde deuren in het midden van de huid, ramen gesneden in beugels (XVIde eeuw), en kettingen van hoeken versierd met halve bollen. Het geschilderde plafond van de gang, gedeeltelijk bewaard gebleven, en de 18e eeuwse structuur (herbouwd na een brand) getuigen van haar evolutie. Na de revolutie werd het gebouw omgevormd tot een boerderij en onderverdeeld. De restauraties van de jaren zeventig en recentere maakten het herstel van ommuurde baaien en het herstel van gevels mogelijk, terwijl het toevoegen van neo-Renaissance chambranles in de rug.

Vandaag illustreert het voormalige hof zowel de Elzasische seigneuriale organisatie onder het Oude Regime als de architectonische aanpassing van landelijke gebouwen aan de sociale behoeften. Zijn inscriptie voor historische monumenten beschermt zijn gevels, daken, evenals gedateerde interieur elementen (deur van 1542, lintel van 1621). Hoewel zijn gerechtelijke functie een mythe is, wordt zijn rol in het gemeenschapsleven van Lutter als een plaats van economische en sociale macht nu bevestigd door de archieven en archeologie van het gebouw.

Externe links