Oorsprong en geschiedenis
Het kanaal van Gorze tot Metz, gebouwd rond het begin van de tweede eeuw, was een essentieel Romeins werk om Divodurum (Metz) te voeden, hoofdstad van de Mediomatrics. Met 22 km route verbindt het de bron van Bouillons (bij Gorze, 208 m boven de zeespiegel) met de stad (184 m), die 12,7 km metro vervoer combineert, een 1125 km waterbrug over de Moezel, en een extra 8 km ondergrondse. De stroom zorgde voor fonteinen, thermale baden (waaronder die van Carmel), openbare latrines en ambachtslieden, voor een geschatte bevolking van 20.000.
De bouw betrof geavanceerde Romeinse technieken: straal op eiken palen voor funderingen, stapels gesneden steen gevuld met Romeinse beton (mengsel van kalkmortel, gebroken bakstenen en puin), en dubbele pijp (0.85 m breed) om te zorgen voor continue levering, zelfs tijdens onderhoud. De materialen, lokale stenen, bakstenen, kalk geproduceerd in situ werden vervoerd via houten steigers. Het gereedschap omvatte chorobat (levelling), groma (uitlijningen) en hefapparatuur zoals geiten.
De metroroute van Gorze naar Ars-sur-Moselle (12.7 km) volgde de Gorzevallei, doorkruiste dorpen zoals Noveant, en integreerde de wateren van Mont Saint-Belin. De pijp, 1,20 m breed en 1,80 m hoog, was gebogen in het midden van de hanger en geplaveid, met regelmatige onderhoudslooks. Bij Ars-sur-Moselle filterde een rechthoekig bezinkbekken (4,4 m × 3,2 m) de onzuiverheden voordat het water werd bereikt, via een val van 90° en draai de twee leidingen van de waterbrug. Dit bekken, gewijd aan de godheden van het water, ontving ook het water van een lokale stroom en regelde de stroom via guillotine kleppen.
De aquaductbrug, 1,1 km lang (waarvan 630 m boven de Moezel), had aanvankelijk 110 tot 120 bogen 12 m breed, 30 m hoog voor de hoogste. De vierkante palen, op basis van een stralender, ondersteunde bedriegers en bogen gebouwd met behulp van houten hangers. De dubbele pijp, op een steile helling (4 m bij 1,1 km), vermeden winter vorst en beperkte zandafzettingen, hoewel het versnelde wandslijtage. Bij Jouy-aux-Arches brak een rond ontvangstbekken (6 m buitendiameter) de stroom vóór distributie aan Metz, via een ondergrondse lijn die deels de oude Romeinse weg volgde.
Het aquaduct werd gerestaureerd in de 19e eeuw. Vandaag de dag zijn er twee bekkens en ongeveer twintig bogen: in Ars-sur-Moselle, een bekken en zeven bogen (waarvan vijf aaneengesloten); Bij Jouy-aux-Arches, zestien bogen en een collectiebekken. De overblijfselen, die sinds 2006 eigendom zijn van de staat voor bepaalde percelen, getuigen van de Romeinse techniek en het strategische belang van Metz, een kruispunt tussen Lyon-Trèves en Reims-Straatsburg.
Archeologische en historische bronnen (Tabouillot, 1761; Lalance, 1923; Grenier, 1960) benadrukken haar rol in de oude stedenbouw. Divodurum, met drie baden en een amfitheater, was afhankelijk van verschillende aquaducten, maar Gorze's één blijft het best gedocumenteerd. De opgravingen onthulden beelden en schilderijen gewijd aan watergoden, die de heilige dimensie van water in Gallo-Romeinse cultuur bevestigen.
Mededelingen
Log in om een beoordeling te plaatsen