Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De "Rhône" (Rhône, Auvergne-Rhône-Alpes) is een overblijfsel van het imposante Gier aquaduct gebouwd in de tweede eeuw onder het Romeinse Rijk om Lugdunum (Lyon) te voeden. Deze 85 km lange structuur, de langste van de vier Lyon aquaducten trok zijn water uit de rivier de Gier (stroom van de Rhône) en gecombineerde bedekte loopgraven, tunnels, brug-sifonen en antenne secties. De karakteristieke vierkante palen combineren een blokkerend hart en een trimmen van gekruiste balgen onderbroken door bakstenen stoelen, zeldzame techniek in Frankrijk buiten centraal Italië.

De precieze datum van het aquaduct veroorzaakte discussie: aanvankelijk toegeschreven aan Claude (I eeuw) via loodpijpen ontdekt in Fourvière, werd het herzien na de vondst in 1887 van de Steen van Chagnon, een edict van Hadrianus (II eeuw) het verbieden van akkers en plantage in de buurt van de structuur om het te beschermen. In 2018, houten bekisting gedateerd door dendrochronology van Jaar 110 (de Trajan Reign) in de fundering van de Beaurenant Siphon Bridge bevestigd een bouw gestart onder Trajan, eventueel voltooid onder Hadrianus. Het aquaduct, dat veel later werd afgedankt, werd in de 16e eeuw bestudeerd door Lyon geleerden zoals Pierre Sala of Guillaume du Choul.

Het gedeelte van Sainte-Foy-lès-Lyon, geclassificeerd als een Historisch Monument (gedeeltelijke bescherming vanaf 1875, 1912, 1930 en 1986), omvat de spectaculaire Beaurenant Siphon brug (sifon van de Yzeron), een 270 m lange structuur en 17 m hoog met behulp van 12 loodpijpen om een 140 m depressie over te steken. Deze sifon, met zijn 13 drukstaven, demonstreert uitzonderlijke hydraulische knowhow. De overblijfselen die nog zichtbaar zijn (reservoirs, kruipers, bogen van de Air Course in Chaponost) zijn beschermd, hoewel sommige secties, zoals die welke in 2006 naar Chaponost zijn verhuisd om de vernietiging ervan te voorkomen, aan erosie lijden.

In de 19e eeuw gebruikte het kanaal van de Gier, dat door Paul de Gasparin in kaart werd gebracht, bijna alle Romeinse technieken: 73 km bedekte loopgraven, 12 tunnels (waarvan een 825 m bij Mornant), 40 kanaalbruggen en 4 grote sifonen. Een eigenaardigheid intriges archeologen: de redundante bypass van de Durèze vallei door een extra 10 km loopgraaf, suggereert storingen van de oorspronkelijke sifon. Het bezoek kijkt, gemiddeld 77 m uit elkaar (in overeenstemming met de aanbevelingen van Vitruve), waren van het aantal duizend oorspronkelijk.

De oude regeling rond het aquaduct is bekend via twee gegraveerde pilaren, de Pierre de Chagnon (1887) en de Pierre du Rieu (1996, Saint Joseph), met een keizerlijk edict dat elke agrarische activiteit in de buurt verbiedt om het werk te behouden. Deze tekst bevat een Augustiaanse wet van 11-9 v.Chr., die het strategische belang van het watersysteem bevestigt. Recente restauraties, zoals die van Chaponost bogen in 2009-2010 (geleid door Didier Repellin), hebben het herstel van de originele Romeinse technieken mogelijk gemaakt, met behulp van waterdichte tegel-gebaseerde mortieren (opus signinum).

Vandaag de dag geniet het aquaduct van meerdere beschermingen onder de Historische Monumenten, met secties ingedeeld in de gemeenten Sainte-Foy-lès-Lyon, Soucieu-en-Jarrest, Chaponost, Mornant, Brignais en Lyon. Zijn route, die gedeeltelijk toegankelijk is voor wandelaars (aquaduct), blijft een belangrijke getuigenis van de Romeinse civiele techniek in Gallië, terwijl hij nog steeds vragen stelt aan archeologen, zoals de exacte chronologie van zijn constructie of de redenen voor zijn technische redundantie.

Externe links