Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De crypte van Saint-Girons, gelegen in Hagetmau in de Landes, is het enige overgebleven overblijfsel van de oude 12e eeuwse abdijkerk, verwoest in 1904. Geclassificeerd als historisch monument in 1862, illustreert het Romaanse kunst door zijn veertien uitgehouwen hoofdsteden, waaronder één die de gelijkenis van Lazarus vertegenwoordigt. De Gallo-Romeinse marmeren zuilen, versierd met historische tegels, ondersteunen een gerestaureerde kluis in het begin van de twintigste eeuw. De crypte, semi-onderaardse, was bedoeld om de sarcofaag van Saint Girons, een evangelist die stierf als een martelaar rond 365 (of 409) na het vechten tegen de Arian Wisigoths.

Karel de Grote gaf in 778 opdracht tot de bouw van een monumentale graftombe voor Saint-Girons, waarvan de relikwieën naar Bordeaux werden overgebracht om hen te beschermen. De abdij, gesticht aan de rand van de Louts op de plaats van martelaarschap, werd meerdere malen geplunderd: door de Normandiërs in 859, de Engelsen in 1324, vervolgens vernietigd in 1569 door protestanten tijdens de oorlogen van Religie. De relikwieën werden ontheiligd en zes kanonnen werden vermoord. Na de Revolutie werd de abdij, in 1791, geleidelijk verlaten voordat het in 1904 werd afgebroken.

De abdijkerk, oorspronkelijk romaans, werd in de Gotische tijd aangepast: zijn twee verdiepingen tellende bed, geflankeerd door absidiolen, werd vervangen door een vijfzijdig bed versterkt met uitlopers. Het schip, gecarpenteerd en vergezeld door een noordelijke onderpand, had een gotische poort en een enorme klokkentoren. Ondanks zijn inscriptie in 1840, werd de kerk nooit beschermd en werd afgebroken om plaats te maken voor de nieuwe parochiekerk Sainte-Marie-Madeleine, ingehuldigd in 1886. De crypte, tussen 1905 en 1908 gerestaureerd door architect Henri Rapine, werd vervolgens een bewaarde setting voor zijn sculpturen, getuigend van de rol van het Jacquarische podium van Hagetmau.

De crypte, rechthoekig (12 m bij 7,6 m), organiseert rond een moderne vestibule geeft toegang tot twee trappen die leiden naar de lagere kamer. Zijn hoofdsteden, werken van kunstenaars uit Saint-Sever, combineren plantenmotieven (gestileerde planten), fantastische dieren (lachende leeuwen, drakenstaartvogels) en bijbelse taferelen. Deze voorstellingen, bedoeld voor de gelovigen en pelgrims, herinneren aan de dubbele geestelijke en artistieke rol van de abdij. De scènes van de arme rijken en Lazarus benadrukken de moraliserende dimensie van de Romeinse kunst, terwijl engelen en demonen het laatste oordeel oproepen.

De geschiedenis van de abdij weerspiegelt regionale tumults: na de secularisering in 1330 door Abbé Guillaume Loup, daalde het tot de afschaffing in 1791. Pogingen tot monastieke heropleving (Ursulines in 1807, Jezuïeten in 1855) mislukten. De crypte, vandaag de dag een gemeenschappelijk eigendom, blijft een plek van geheugen, waar zelfs een literaire prijs in de poëzie (Crypt Prize), waar de winnaars hun werken lezen tussen de muren vol geschiedenis.

Externe links