Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het Dolmen des Fades of Lo Morrel dos Fados in Occitan is een megalithisch monument gelegen in Pépieux, op de grens van de departementen l'Aude en l'Herault. Al in 836 in een Karolingische charter genoemd onder de term archa antiquitus fatta ("cafer gebouwd in de oudheid"), markeert het een territoriale grens tussen de villa van Maximiano en Talasianicus. Deze dolmen, toegeschreven aan de feeën in de lokale traditie, is ook bijgenaamd Palet de Roland, die een legende van gigantische stenen werpers oproept. De uitzonderlijke omvang (24 m van ontwikkeling) maakt het een emblematische plaats van het zuidelijke megalithisme.

Deels doorzocht in 1891 door Germain Sicard de Rivière, onthulden de dolmen een hellende kalksteenplaat die rust op drie zuilen zandsteen. Latere opgravingen, met name die van Jean Arnal (1946) en Jean Guilaine (1962-1965 en 1993), bevestigden zijn dolmen structuur tot gang, typisch voor het derde millennium v.Chr. Het monument bestaat uit een 12 m lange gang, een voorkamer bedekt met een 30 tons plaat, en een uitvaartkamer gesloten door een nachtkastje. Deuren in platen gesneden in patrijspoorten markeren de overgangen tussen deze ruimten. In 1969 werd een historisch monument opgericht en in 1972, 1997-1998, werd het gerestaureerd.

De archeologische meubels ontdekt (brande beenderen, aardewerk, hertenhout gereedschap, schalie schijven) getuigt van een bezetting tussen 3400 en 2900 v.Chr., gekoppeld aan de cultuur van Veraza. Een klinknageldolk, bewaard in het Olonzac Museum, illustreert een opkomende metallurgie geëxploiteerd door de koperen afzettingen van de Minervois. De dolmen, gebouwd rond 3500 v.Chr., diende waarschijnlijk als een collectieve begrafenis. De tumor, aanvankelijk smal, werd begrensd door een gebroken monoliet, misschien een pilaar of een indicator stele. De omgeving van het terrein, geregistreerd in 1943, en de dolmen zelf, geclassificeerd in 1969, zijn nu beschermd op een gemeentelijk perceel van 1,53 ha.

De opgravingen van 1993 verhelderden de architectuur van de tumulus en onthulden een kunstmatige inbreuk in verband met zandstenen dalletten. De afdekplaat, van kalksteen met Nummulites, komt waarschijnlijk van de Siran causse (op 3 km), die de transportinspanning voor een geschat gewicht tussen 25 en 30 ton benadrukt. Hoewel gedeeltelijk geopend aanvankelijk, de smalle gang (minder breed dan de uitvaartkamer) onderscheidt deze dolmen van de overdekte gangpaden. De restauraties konden de droge stenen muren van de gang reconstrueren en de structuur stabiliseren, terwijl moderne versterkingen werden gecamoufleerd om de authenticiteit ervan te behouden.

Roland's Palet legende maakt deel uit van een regionale folklore die vergelijkbare verhalen deelt voor andere megalieten, toegeschreven aan reuzen of feeën. Het handvest van 836, een van de oudste middeleeuwse verslagen van een dolmen, getuigt van zijn vroege erkenning als een territoriale mijlpaal. Jean Guilaine's studies, gepubliceerd in The Shared Sea (1994), onderstrepen het belang ervan in de mediterrane Chalcolithische uitwisselingen. Vandaag de dag biedt de site, toegankelijk voor het publiek, een opmerkelijk voorbeeld van neolithische begrafenisarchitectuur, waarbij megalithische techniek en collectieve symboliek worden gecombineerd.

Externe links