Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De kerk van Notre-Dame de Saint-Jean-de-Maurienne, gelegen in Savoye, maakt deel uit van een middeleeuws episcopaal ensemble. Tegelijkertijd gebouwd in Sint Johannes de Doperkathedraal na de vernietiging veroorzaakt door de Saracenen, werd het voor het eerst vermeld in een handvest van bisschop Thibaud in 1041. Oorspronkelijk vormde het met de kathedraal een "dubbele kathedraal," waarschijnlijk inclusief een Baptisterium waarvan de locatie onbekend blijft. De kerk, met een enkel schip en een gewelfde apsis, werd voorafgegaan door een schip en een vierkante klokkentoren, ook dienend als een versterkte toevluchtsoord voor de bisschop en de canons.

In de 13e eeuw werd de kerk van Notre Dame parochie, zoals blijkt uit een handvest van bisschop Amédée de Miribel in 1250. De klokkentoren, uitgebreid in 1477 door een pijl van 40 meter, is verbonden met het episcopale paleis door een opening gerangschikt rond 1249. Het gebouw leed grote schade tijdens de conflicten tussen Charles-Emmanuel I van Savoie en Henri IV: in 1597 beschadigden de troepen van Lesdiguières het dak en het paneel, waarna het Franse leger de vernietiging in 1600 verergerde. De reparaties, toevertrouwd aan de timmerlieden Pétremand Bertrand en François Grangier, eindigden rond 1602, hoewel de kerk nog verder aftakelde.

In de 18e eeuw werd de kerk diep getransformeerd: in 1710 werd het schip gewelfd en verdeeld in spanten door enorme stapels, terwijl de romaanse baaien van de abside werden gewijzigd, waaronder die van de as omgezet in oculus. De pijl van de klokkentoren, symbool van episcopale macht, werd in 1794 vernietigd door de orde van Antoine-Louis Albitte, in naam van revolutionaire principes. Het gebouw is gedeeltelijk beschadigd. In 1831 werd de helft van de kerk en aangrenzende gebouwen vernield, waardoor alleen de klokkentoren te overleven, gespaard om economische redenen. De kerk werd in 1966 als historisch monument geclassificeerd en tussen 2020 en 2023 gerestaureerd.

De architectuur van Notre-Dame weerspiegelt zijn evolutie: een uniek schip 50 meter lang bij 12 meter breed, apsis in cul-de-four, en romaanse poort in lokaal albast. De toren, dik en vierkant, illustreert zijn verdedigingsfunctie. De kerk was verbonden met de kathedraal door een overdekte galerij, gesloopt in 1770 op verzoek van kardinaal Martiniana. Zijn geschiedenis combineert spirituele, politieke en militaire dimensies, typisch voor middeleeuwse episcopale gebouwen in het grensgebied.

Archeologische en historische bronnen, zoals het werk van Jean Hubert of Raymond Oursel, onderstrepen zijn rol in de episcopale groep van Maurienne. De middeleeuwse charters en recente studies (Isabelle Parron-Kontis, 2002) bevestigen het belang ervan in de lokale religieuze organisatie. Vandaag, na de restauratie, getuigt het van bijna duizend jaar Savoyard geschiedenis, gekenmerkt door conflicten, reconstructies en liturgische aanpassingen.

Externe links