Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het kanaal van Gorze naar Metz, gebouwd rond het begin van de tweede eeuw, leverde Divodurum (Metz), de hoofdstad van de Mediomatrics, met water voor zijn 20.000 inwoners, zijn thermale baden, fonteinen en openbare latrines. De 22 km lange route verbindt de bron van Bouillons (bij Gorze, op 208 m boven de zeespiegel) met Metz (184 m), die 12,7 km ondergrondse pijpleiding combineert, een 1125 km lange waterbrug die de Moezel kruist tussen Ars-sur-Moselle en Jouy-aux-Arches, en vervolgens een extra 8 km metro. Vandaag de dag zijn er slechts twee bekkens, ongeveer twintig bogen (waarvan zestien in Jouy-aux-Arches), en ondergrondse delen zichtbaar tussen Gorze en Noveant-sur-Moselle.

De constructie betrof geavanceerde Romeinse technieken: straal op eiken palen voor funderingen, stapels gesneden steen gevuld met Romeinse beton (mengsel van kalkmortel, verbrijzelde bakstenen en puin), en dubbele pijp om een constante stroming te garanderen. De materialen van hout, lokale steen, bakstenen en kalk die ter plaatse zijn gemaakt, werden gemonteerd met behulp van gereedschap zoals chorobat (niveau), groma (intrekbaar), en houten hijsmachines. De steile helling (4 m bij 1,1 km) vermeden winter vorst en beperkte zandafzettingen, terwijl de ogen geregeld onderhoud van kanalen mogelijk maakten.

Het systeem bestond uit twee belangrijke bekkens: een nederzettingstank bij Ars-sur-Moselle, waar water werd gefilterd voordat de waterbrug werd overgestoken, en een rond bekken bij Jouy-aux-Arches, ontworpen om de stroom te breken vóór distributie aan Metz. Dit bekken, net als de pijpleiding, was bedekt om het water te beschermen tegen het weer. Aquaduct, sinds 1840 geclassificeerd als historisch monument (in 1980 en 1990 geclassificeerd), illustreert Romeinse techniek in dienst van een strategische stad, kruispunten van de Lyon-Trèves en Reims-Strasbourg wegen.

De aquaductbrug, 1,1 km lang met 110 tot 120 originele bogen, kruiste de Moezel met zijn meander. Zijn vierkante palen, tot 30 m hoog, ondersteunden een 85 cm brede dubbele pijp, waardoor ononderbroken onderhoud van de levering. De stroming blijft zes batterijen en vijf bogen aan de Ars-sur-Moselle kant, achttien batterijen en zeventien bogen aan de Jouy kant getuigen van zijn verleden grandeur. De eindrit, deels na de Moezel, sloot zich aan bij Metz bij het amfitheater, hoewel de exacte koers na Augny onzeker blijft.

Gerangschikt onder de eerste Franse historische monumenten in 1840, zijn de waterwerken van Gorze tot Metz een opmerkelijk voorbeeld van Romeinse hydraulische infrastructuur in Gallië. Zijn studie is gebaseerd op archeologische en historische bronnen, waaronder werken van Victor Jacob (1854) of Claude Lefebvre (2002), evenals opgravingen die beelden en schilderijen aan watergoden openbaren. Vandaag vestigt hij de aandacht op zijn techniek en zijn rol in de oude stedenbouw van Metz, toen de grote stad van het Rijk.

Externe links