Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Saint-Martin kerk van Cormeilles-en-Vexin, gelegen in het regionale natuurpark Vexin, is een samengesteld gebouw dat verschillende architectonische tijdperken markeert. Het Romaanse schip, gedateerd uit het laatste kwart van de 11e eeuw door de meeste historici, onderscheidt zich door zijn grote arcades met archaïsche hoofdsteden. Deze elementen, evenals het westelijke portaal, behoren tot de oudste bewaard gebleven in Val-d'Oise. Het schip werd gewelfd met kernkoppen ongeveer een eeuw na de bouw, tegen het einde van de 12e of het begin van de 13e eeuw, een interventie die ook veranderde de zijkanten.

Het koor, herbouwd in de 13e eeuw onder invloed van de Basiliek van Saint-Denis, illustreert de Parijse gotische architectuur van de periode van Saint Louis. De hoogte op drie niveaus (grote arcades, triforium, hoge ramen) en de vlakke bedzijde weerspiegelen de kanonnen van de Franciscaanse school. De bovenste verdieping van de hoge ramen werd echter pas in de 16e eeuw voltooid, toen ook de klokkentoren werd verhoogd om het dak van het koor te domineren. De structurele stoornissen van de slecht ontworpen boegknoppen maakten in de 20e eeuw een langdurige versterking noodzakelijk voordat er tussen 2006 en 2008 een volledige restauratie plaatsvond.

De transept, de hedendaagse van het schip, behoudt zeldzame romaanse gewelven in de regio: wieg voor de kruisbeelden en ribbels voor het kruis. Zijn 14e eeuwse muurschilderingen, in valse apparatuur, maskeren de sporen van middeleeuwse veranderingen, waaronder de consolidatie van de klokkentorenhopen. De kruisbeelden, aanvankelijk prominent, werden visueel geïntegreerd in de zekerheden van het koor na de onderdrukking van hun gevels in de 14e eeuw. De bogen tussen crusillons en zekerheden, herboren in de 16e eeuw, nemen een prismatisch profiel kenmerk van de flamboyant tijdperk.

In 1911 werd een historisch monument geregisseerd, de kerk profiteerde van diverse restauratiecampagnes, met name onder leiding van Jules Formigé uit 1915. De werken omvatten de sloop van een moderne veranda voor de westerse gevel (1987), de consolidatie van de bogen van het koor (1940 en 1950), en een grote restauratie voltooid in 2008. Ondanks deze interventies blijven originele elementen over, zoals de gesneden modellen van de gevel of de hoofdsteden van het triforium, getuige van de straling van de abdij van Saint-Denis.

De kerk herbergt opmerkelijke meubels, waaronder negen geclassificeerde elementen: 16e- en 15e-eeuwse beelden (heilig Nicolaas, Maagd met het Kind), een 17e-eeuwse gesneden groep (liefdadigheid van Sint-Martin), en 16e-eeuwse basreliëven geïntegreerd in het hoge altaar. Deze werken weerspiegelen lokale toewijding en opeenvolgende artistieke invloeden, van Renaissance tot Barok. In 1966 werd de parochie lid van het bisdom Pontoise.

De westerse gevel, gerestaureerd in zijn oorspronkelijke romaanse staat, onthult een karakteristieke soberheid: platte steunpilaren, baaien in het midden van de hangar, en een portaal versierd met knuppels en grimmige hoofden. Binnenin staat het blinde schip in contrast met de helderheid van het koor, waarvan de hoge ramen, geïnspireerd door de kathedraal van Pontoise, een gewelfde ruimte met lichtkruisers verlichten. De onderpanden, onveranderd sinds de 13e eeuw, behouden hun oorspronkelijke kernkoppen en doubles, terwijl de klokkentoren, die Romaanse en Renaissance elementen mixt, het gebouw domineert met zijn gemmelige bessen en zijn topoog.

Externe links