Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De KL Natzweiler-Struthof is een nazi-concentratiekamp gelegen in 1941 op de berg Louise, vlakbij het Elzas-dorp Natzwiller. Haar vestiging is het resultaat van de ontdekking van een rozengranietlijn door de Duitse autoriteiten, die vervolgens wordt geëxploiteerd door gedeporteerden onder dwangarbeid. Het kamp, officieel geopend op 1 mei 1941, werd een centrale plaats van deportatie in West-Europa, met ongeveer 50.000 gevangenen geregistreerd tussen 1941 en 1945, die 32 nationaliteiten vertegenwoordigen. Het is het enige concentratiekamp in Frankrijk.

Reeds in 1942 diende Natzweiler als executieplaats voor de ter dood veroordeelden van de nazi-gerechtshoven van Elzas-Moselle en Baden-Württemberg. Het huisvest ook medische experimenten uitgevoerd door professoren aan de Universiteit van het Rijk in Straatsburg, zoals August Hirt (anatomist), Otto Bickenbach (viroloog) en Eugen Haagen (bacterioloog). Deze experimenten omvatten tests op mosterdgas, fosgeen, en het vergassen van moorden om een anatomische verzameling van 86 Joodse skeletten te vormen. Hiervoor wordt een gaskamer, gebouwd in 1942, gebruikt.

Het hoofdkamp werd in september 1944 voor de geallieerden geëvacueerd, maar zijn 70 zijkampen (sommige in Duitsland) bleven werken tot 1945. Naar schatting 17.000 mensen stierven in het concentratiecomplex. Op 25 november 1944 werd het door de Amerikanen vrijgegeven. Na de oorlog werd de site een nationaal monument (geopend in 1960) en een hoge plaats van herinnering, geclassificeerd als een historisch monument en beschermd door de staat.

Onder de gedeporteerden zijn beroemde verzetsstrijders zoals generaal Aubert Frère, SOE-agenten (waaronder vier vrouwen geëxecuteerd in 1944), en gevangenen "Nuit et Brouillard" (NN), onderworpen aan een regime van extreme isolatie. Condities van aanhoudingen Ondervoeding, dwangarbeid, misbruik veroorzaken dat duizenden gedeporteerden sterven. Het kamp werd ook gekenmerkt door massale executies, zoals 106 Alliance weerstanden in september 1944.

Na 1945 werd de Struthof omgevormd tot een gevangenis voor medewerkers, daarna een herdenkingsmonument met een museum (geopend in 1965, herbouwd na brandstichting in 1976). In 2005 werd het Europees Centrum voor gedeporteerd verzet geopend. De site, geclassificeerd als Hoge Plaats van Nationaal Geheugen in 2014, is onderworpen aan archeologische opgravingen en restauraties sinds 2018.

De naoorlogse processen (1946-1955) veroordeelden verschillende SS-ambtenaren, waaronder Josef Kramer (gestraft in 1945) en Friedrich Hartjenstein (overleden vóór zijn executie). Artsen Otto Bickenbach en Eugen Haagen, auteurs van experimenten op gedeporteerden, worden veroordeeld tot 20 jaar dwangarbeid. Het kamp blijft een symbool van nazi-misdrijven in Frankrijk en Europees verzet.

Externe links