Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Synagoge van Thann, gelegen op 5 rue de l'Etang, werd gebouwd tussen 1859 en 1862 in neo-Byzantijnse stijl door architect Victor Heilmann, op de site van een oude Synagoge Barn van 1817. Dit project maakt deel uit van een verlangen om de stad te verfraaien en tegemoet te komen aan de religieuze behoeften van een groeiende Joodse gemeenschap sinds de 17e eeuw. Het gebouw, gekenmerkt door zijn arcades, gewelven en koepels, omvat ook een mike (ritueel bad), een kleedkamer en een huis voor de rabbi. Ingehuldigd op 10 juni 1862 door Rabbi Salomon Moock, werd de synagoge een symbool van de wedergeboorte van de gemeenschap na eeuwen van vervolging.

De synagoge leed grote schade tijdens de bombardementen van 1915 tijdens de Eerste Wereldoorlog, die in 1924 voltooid moesten worden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het door de nazi's ontslagen en veranderd in een Winterhilfswerk-gebouw, voordat het in 1948 werd teruggegeven aan de gemeenschap. De restauratiecampagnes vonden plaats in 1975 en de 21e eeuw, met name dankzij de verbintenis van de vereniging Les Amis de la Synagogue de Thann, opgericht om dit erfgoed te behouden. De site, inclusief de oude Joodse begraafplaats op Humberger Street (met graven uit de 17e eeuw), is in december 2016 opgenomen als historische monumenten.

De Joodse gemeenschap van Thann, bevestigd uit de 13e eeuw, heeft een turbulente geschiedenis, gekenmerkt door golven van vervolging (branden in 1309, uitzettingen) en perioden van wedergeboorte, vooral na de Dertigjarige Oorlog (1648). In de 19e eeuw had het tot 630 leden (1885), voordat het na wereldoorlogen daalde. De synagoge, de laatste architectonische getuigenis van deze aanwezigheid, stopte met het ontvangen van kantoren na 1983. Vandaag wordt de plaats gewaardeerd op culturele evenementen, zoals de Europese Dagen van de Joodse Cultuur, en geniet steun zoals die van de missie Bern (23 000 € in 2018).

De mikvé, herontdekt in 2014 tijdens archeologische opgravingen uitgevoerd door INRAP, dateert uit 1860 en was oorspronkelijk gevestigd in een Badenhaus (badhuis) verwoest tijdens de Eerste Oorlog. De oude Joodse begraafplaats, gerestaureerd in 2015, onderscheidt zich door zijn stelen geïnspireerd door de gotiek van de collegiale Saint-Thiébaut, die een verlangen naar harmonie met de lokale architectuur weerspiegelt. Deze elementen, geassocieerd met de synagoge, vormen een zeldzaam erfgoedcomplex, getuige van de multi-serie geschiedenis van de Joden in de Elzas.

Onder de opmerkelijke figuren met betrekking tot de synagoge, Rabbi Salomon Moock (1858 Andere rabbijnen, zoals Benjamin Meyer of Jean Poliatschek (genoemd in 1948), markeren zijn geschiedenis, evenals de ministers-ambtenaren die dienen voor de Shoah. De gemeenschap, gedecimeerd na 1944 (slechts 35 overlevenden), is nooit volledig hersteld, maar haar erfgoed blijft behouden door middel van lokale en nationale initiatieven.

De Vereniging Les Amis de la Synagogue de Thann werkt voor de restauratie van de site en haar transformatie tot een plaats van herinnering, met projecten zoals de oprichting van een Joods museum in het huis van de voormalige Rabbi. De synagoge, winnaar van de Lotto du Patrimoine 2018, ontvangt publieke en private financiering voor dringende werkzaamheden (dak, infiltratie). Evenementen, zoals de conferenties van Grand Rabbi Haim Korsia (2023), bestendigen zijn culturele en herdenkingsroeping.

Externe links