Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Place de la Concorde, oorspronkelijk "Place Louis XV" genoemd, werd in 1755 ontworpen door de architect Ange-Jacques Gabriel op een moerassige esplanade ten westen van Parijs. Het werd opgevat als een monumentale ruimte voor een standbeeld van Lodewijk XV, ingehuldigd in 1763. Dit project maakt deel uit van een netwerk van koninklijke pleinen ontworpen om de monarch te verheerlijken, met neoklassieke gevels omlijst door een grote achthoek open voor de Tuileries en de Champs Elysées. Het plein, voltooid in 1772, werd een plaats van bijeenkomst en feesten, maar ook het theater van drama's zoals het "grote stikken" van 1770, waar 132 mensen stierven tijdens een vuurwerk brand.

Tijdens de Franse Revolutie werd het plein omgedoopt tot "place de la Révolution" en werd het een symbool van politieke omwenteling. Het standbeeld van Lodewijk XV werd in 1792 omvergeworpen en de guillotine werd daar geplaatst, onder andere voor de executies van Lodewijk XVI (21 januari 1793) en Marie-Antoinette (16 oktober 1793). Tussen 1793 en 1794, werden 1119 mensen geguillotineerd, waaronder figuren als Danton, Robespierre en Charlotte Corday. In 1795 werd het plein omgedoopt tot "Place de la Concorde" om nationale verzoening na de Terror te markeren, en Marly's Horses werden daar geïnstalleerd.

In de 19e eeuw onderging het plein belangrijke transformaties onder de monarchie van juli. In 1836 werd de obelisk van Luxor, aangeboden door Egypte, opgericht in het centrum, omringd door twee monumentale fonteinen ontworpen door Jacques-Ignace Hittorff tussen 1836 en 1840. Deze fonteinen vieren rivier- en zeenavigatie, terwijl acht allegorische beelden van Franse steden (Straatsburg, Lyon, Marseille, enz.) op de hoeken van het plein worden geplaatst. In 1854 werden de sloten gevuld om het verkeer te vergemakkelijken, en in 1937 werd het geheel geclassificeerd als een historisch monument. Het plein, nu symbolisch, blijft een plaats van nationale feesten en een groot kruispunt van de hoofdstad.

Gebouwen aan het plein, zoals het Navy Hotel (voormalige Koninklijke Directeur) en het Hotel de Crillon, illustreren de neoklassieke architectuur van de achttiende eeuw. Hun gevels, ontworpen door Gabriel, kaderen het perspectief naar de Seine en de Tuileries. Het Hotel de Crillon werd in 1907 omgetoverd tot een paleis. De symmetrie van het plein, oorspronkelijk gepland met vier hotels in de noordelijke hoeken, werd pas in de twintigste eeuw volledig gerealiseerd, met de reconstructie van de Amerikaanse ambassade (1931-1933) ter vervanging van het Grimod Hotel in La Reynière.

De Place de la Concorde is ook een plek van geheugen en controverse. Het standbeeld van Straatsburg, dat na 1871 als teken van rouw voor Elzas-Lorraine in het zwart werd gehuld, werd een symbool van het Franse revanchisme. In de 20e eeuw werden historische gebeurtenissen georganiseerd, zoals het concert van Jean-Michel Jarre in 1979, de viering van de tweehonderdjarige revolutie in 1989, of politieke bijeenkomsten (1934, 1968, 1995). Gerangschikt sinds 1937, het is het onderwerp van hedendaagse projecten, zoals de transformatie in een "plaats tuin" gepland voor 2025, het opnieuw introduceren van sloten en gazons.

Vandaag de dag blijft het Place de la Concorde een hoge plaats in het Parijse leven, gekenmerkt door zijn obelisk, zijn fonteinen en zijn rol in nationale feesten, zoals de parade van 14 juli. Het belichaamt zowel de architectonische fascist van de Verlichting, de kwellingen van de Revolutie, als de stedelijke transformaties van de 19e en 20e eeuw. Zijn classificatie als historische monumenten in 1937 garandeert het behoud van dit unieke ensemble, een getuige van de geschiedenis van Frankrijk.

Externe links