Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het grafhuis van 108 rue d'Aubervilliers, in het 19e arrondissement van Parijs, werd gebouwd tussen 1872 en 1874 onder leiding van architecten Édouard Delebarre Debay en Godon, onder toezicht van Victor Baltard. Het door het bisdom Parijs bevolen om de begrafenisdiensten te centraliseren, vervangt de voormalige slachthuizen van Villette-Popincourt op een perceel van 26 000 m2. De industriële stijl, geïnspireerd door de universele stations en tentoonstellingen, combineert baksteen, glas, gietijzer en ijzer, met twee grote zalen 270 meter lang, stallen, en workshops gewijd aan de vervaardiging van doodskisten en begrafenisornamenten.

In 1874 werd de site geopend en in de 20e eeuw werden 1.400 mensen in dienst genomen. De eerste hal, rue d'Aubervilliers, herbergt de kist en catafalca voorbereidende werkplaatsen, terwijl de tweede, rue Curial, dient als garage voor 80 hoorwagens en 300 paarden. Na 1905 werd de dienst gemeentelijk na de scheiding van de kerken en de staat. Tijdens de oorlogen (1939-1945, Indochina, Algerije) verwelkomde het gebouw uitzonderlijk lichamen die werden gerepatrieerd voor identificatie door families.

De activiteit nam af na het einde van het gemeentelijk monopolie in 1993 en stopte in 1997. Het monument werd tussen 2003 en 2008 gerehabiliteerd door de architecten Marc Iseppi en Jacques Pajot. In 2008 heropende ze onder de naam Centfour-Parijs, een publiek cultureel instituut dat kunstenaarswoningen, tentoonstellingen en evenementen combineert. De oude stallen, getransformeerd in modulaire ruimtes, gastheer salons en parades, terwijl de zalen nu artistieke creatie plateaus huisvesten.

Het eerste project beoogt de wijk open te stellen en een toegankelijk kunstcentrum te creëren, maar stuit op kritiek vanwege het gebrek aan publiek en de hoge kosten (8 miljoen euro jaarlijkse subsidie). Onder leiding van José-Manuel Gonçalvès vanaf 2010, dan Valérie Senghor sinds 2025, de Centfour is geleidelijk aan imposant als een hybride plaats, het combineren van hedendaagse kunst, openbare evenementen en industrieel geheugen van de site.

Het gebouw behoudt zijn oorspronkelijke structuur: glazen ramen, Engelse binnenplaatsen en gevels gesloten op straat, waardoor een contrast ontstaat tussen externe bezuinigingen en interieuropening. Zijn inscriptie in de titel van historische monumenten onderstreept zijn erfgoed belang, zowel als getuige van de Parijse begrafenisgeschiedenis als als een vroeg voorbeeld van functionalistische architectuur in Frankrijk.

Externe links