Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Priorij van Saint-Jean-des-Bonshommes is een klooster van de Orde van Grandmont, gebouwd in het begin van de 13e eeuw in het bos van Plausse, op de site van een oud heiligdom. Opgericht in 1189 in het bos van Charbonnières dankzij de donaties van Anséric IV van Montreal voor zijn vertrek naar de derde kruistocht, werd het een afhankelijkheid van de priorij van Vieupou in 1317 na de hervorming van de orde door paus Johannes XXII. De site, die 13 religieuze in 1280, omvat een 32 m lange kapel, gewelfd in bakstenen, evenals overblijfselen van de capitulaire hal, refter en keukens.

De Honderdjarige Oorlog en de Oorlogen van de Religie markeerden haar achteruitgang: in 1576 werd het verwoest door de Duitse herverschijners in dienst van de Hugenoten Jean-Casimir des Deux-Ponts. Gerestaureerd in de 17e eeuw, werd het afgeschaft in 1772 door Clement XIV, vervolgens verkocht als nationaal eigendom in 1791. Een brand in 1846 verwoestte een groot deel van de gebouwen en redde alleen de kapel. In 1905 werd het door de Avallon Study Society als historisch monument in hetzelfde jaar geklasseerd en omgevormd tot een vervallen museum.

De priorij trok de aandacht van Eugene Viollet-le-Duc in 1840, die er het dubbele zwembad (lavabo) van de kapel trok, later geïntegreerd in zijn Met redenen omkleed Woordenboek van de architectuur. Na eeuwen van transformatie (landbouweigendom, steengroeve in 1904), blijft de site vandaag de dag beheerd door de geleerde samenleving, die zorgt voor onderhoud en zomer bezoeken. In 2025 werd het verkocht.

De architectuur van de priorij illustreert de grotemontainstijl, gekenmerkt door functionele bezuinigingen en rigoureuze ruimtelijke organisatie. De kapel, een van de weinige intacte voorbeelden van deze orde, onderscheidt zich door zijn bakstenen gewelven en zijn smalle rechthoekige vlak. De overblijfselen van de capitulaire hal (vijf arcades) en de refter getuigen van het middeleeuwse kloosterleven, terwijl de latere aanpassingen (X-Vierde XXXe eeuw) de aanpassing aan het lekengebruik weerspiegelen.

De bescherming van de site, verkregen sinds 1905, verhoogt de vroege inzet van geleerde samenlevingen voor het behoud van erfgoed. De Avallon Study Society, opgericht in 1859, speelde een sleutelrol bij het redden van de ruïnes van de totale vernietiging en het creëren van een stenen museum met de hulp van Abbé Jules Giraud en de beeldhouwer Georges Loiseau-Bailly. Dit geval illustreert de overgang van religieuze monumenten naar culturele ruimtes na de wet van 1905 op kerkelijke eigendom.

Externe links