Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het Théâtre des Folies Bergère, 32 rue Richer in het 9e arrondissement van Parijs, werd op 2 mei 1869 geopend onder leiding van Louis Montrouge. Oorspronkelijk werd een warenhuis omgetoverd tot een showroom, eerst nam het de naam Folies Treviso voordat het de Folies Bergère werd, met verwijzing naar de waanzin (een 18e eeuwse entertainment huizen) en de nabijgelegen Bergère straat. Ontworpen als een koffieshow, laat het publiek drinken en roken tijdens optredens, het mengen van operettes, ballets en liedjes. De zaal, met een capaciteit van 1200 zitplaatsen, wordt bekritiseerd om zijn akoestiek, maar geprezen om zijn elegantie en modern podiumontwerp, zoals blijkt uit de Revue et gazette musicale de Paris in mei 1869.

In 1871 veranderde Léon Sari het etablissement door het toevoegen van een wintertuin, typisch voor muziekzalen waar toeschouwers vrij reizen. De gevel werd in 1905 herbouwd in een Art Nouveau stijl door Niermans, vervolgens volledig gerenoveerd in 1926 door Maurice Pico, die het zijn huidige Art Deco uiterlijk gaf, gekenmerkt door een gouden basreliëf met danseres Lila Nikolska. Onder leiding van Édouard Marchand (vanaf 1886) vond het theater het muziekhallmagazine uit met een grote show en geëngageerde figuren zoals de Amerikaanse danseres Loïe Fuller. In 1912 stak hij een gedurfde koers met de eerste verschijning van een vrouw volledig naakt op het podium.

Van 1918 tot 1966 regisseerde Paul Derval de Folies Bergère en maakte er een cabarettempel van, die de zaal in 1928 herstructureerde en het vrije verkeer met de wandelaar sloot. Hij werkte samen met kunstenaars als Josephine Baker, die in 1936 terugkwam uit New York voor het tijdschrift En Super Folies, en markeerde opvallende visuele elementen, zoals gevederde kostuums. In 1974 nam Hélène Martini, voormalig naaktmodel van de Folies en overlevende van de concentratiekampen, de macht over na Antonia Derval. Het theater veranderde in 2011 (ingekocht door Lagardère) en 2020 (geaborteerde verkoop), terwijl het een cultureel symbool bleef, zoals blijkt uit het eerbetoon aan Charlie Hebdo in 2018.

De architectuur van de Bergère Folies weerspiegelt haar evolutie: oorspronkelijk ontworpen door Plumeret in een eclectische stijl vanaf het einde van het Tweede Rijk, wordt het gebouw omgevormd tot een Art Deco gebouw, geclassificeerd als een historisch monument sinds 1990 voor zijn gevel, hal en loopbrug. De plaats inspireert ook literatuur (Bel-Ami de Maupassant, Nana de Zola), schilderij (Un bar aux Folies Bergère de Manet) en bioscoop, terwijl gastvrije persoonlijkheden als Carmen Tórtola Valencia of Jacqueline Schalley, verkozen tot mooiste vrouw van Frankrijk in 1926. Zijn nalatenschap bleef bestaan via mythische tijdschriften (Folies sur Folies in 1922, J-aime à la Folie in 1975) en zijn rol in de Parijse collectieve verbeelding.

De Folies Bergère belichamen de brutaliteit en moderniteit van Parijse shows, van caféconcert tot muziekhal en dan cabaret. Hun geschiedenis gekruist met sociale gebeurtenissen (bevrijding van het vrouwelijke lichaam, wereldoorlogen) en artistieke (vant-gardes, internationale sterren) maakt het een spiegel van de culturele transformaties van Frankrijk, van de 19e eeuw tot het heden. De plaats, altijd actief, blijft geassocieerd met de feestelijke en subversieve geest van Montmartre en Parijse nachten.

Externe links