Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het voormalige aquaduct van Pontgouin, gelegen in Berchères-Saint-Germain, is een overblijfsel van het kanaal van de Eure (of kanaal Lodewijk XIV), een kolossaal hydraulisch project gelanceerd in 1685 onder Lodewijk XIV. Dit kanaal werd ontworpen door Vauban om water van de Eure naar de stuwmeren van Versailles te brengen, ongeveer 80 km lang, om de fonteinen en tuinen van het koninklijke landgoed te voeden. De site, onderbroken in 1688 door de oorlog van de Augsburg League, werd verlaten ondanks 9 miljoen pond uitgegeven en 10.000 doden (soldaten en werknemers), slachtoffers van malaria koorts en ongevallen.

Het oorspronkelijke project omvatte een 17 km monumentale waterbrug, vervangen door gietijzeren sifons en tunnels, zoals de Arche de la Vallée in Berchères-Saint-Germain (161 m lang). Het werk betrof tot 30.000 man, waaronder 22.000 soldaten (10 procent van het leger), onder leiding van Isaac Robelin en de markies d'Uxelles. De Boizard dam en sloten, geclassificeerd als historische monumenten in 1910, markeren het vangstpunt van de Eure.

Ondanks zijn onvolledigheid laat het kanaal opmerkelijke overblijfselen: tunnels (Chartainvilliers), bogen (Saint-Arnoult-des-Bois), en het onderhoud aquaduct (47 arcades, gerangschikt in 1875). Deze werken illustreren de innovatieve technieken van Vauban, zoals kolengestookte kalkovens of materialennaderingskanalen. Het project, een symbool van veelzijdigheid, kwam niet tegemoet aan financiële en menselijke beperkingen, maar blijft een uniek getuigenis van de techniek van de Grote Eeuw.

De route kruiste Eure-et-Loir en de Yvelines, die door Pontgouin, Maintenon en Rambouillet. Vandaag werken verenigingen aan het behoud van deze resten, zoals de Vereniging voor de studie en bescherming van de Vestiges van het Kanaal van Lodewijk XIV. De archieven tonen ook de betrokkenheid van Vlaamse en Elzasse ondernemers, zoals Martin Alexandre (locks) en Germain Leduc (cruisely), die door Vauban werden aangeworven voor hun expertise.

Het Eurekanaal maakt deel uit van een reeks pogingen om het watertekort in Versailles op te lossen, na de gedeeltelijke mislukking van de Marly machine (1681-1682). Louvois, Superintendent of Buildings, vertrouwde op La Hire's studies om de haalbaarheid van het project te valideren. In 5 maanden schreef Vauban een gedetailleerde schatting van 40 pagina's, waarin de bouwmethoden en materialen, zoals ijzer voor sifonen beschreven werden. De site, die werd gestopt in 1688, werd nooit herstart, waardoor een netwerk van werken half voltooid, nu beschermd.

De overblijfselen, zoals de Berchères-Saint-Germaintunnel (geregistreerd in 1934) of de bogen van Saint-Arnoult, trekken historici en toeristen aan. Het project, hoewel mislukt, onthult de technische durf van de tijd en de logistieke beperkingen van een staat in een permanente oorlog. De 10.000 doden en de 9 miljoen pond ingeslikt symboliseren ook de excessen van het bewind van Lodewijk XIV.

Externe links