Eerste bouwfase Fin du Ier siècle (ap. J.-C.) (≈ 195)
Initiële zwembaden en badkuipen gemaakt.
Début du IIe siècle
Tweede fase van de bouw
Tweede fase van de bouw Début du IIe siècle (≈ 204)
Toegevoegde kamers op hypocaustes.
Entre IIIe et Ve siècle
Gedeeltelijke vernietiging
Gedeeltelijke vernietiging Entre IIIe et Ve siècle (≈ 550)
Gevolgd door beperkte restauratie van de thermale baden.
9 août 1921
Historische monument classificatie
Historische monument classificatie 9 août 1921 (≈ 1921)
Officiële bescherming van overblijfselen op bevel.
1934
Vernietiging van het buitenzwembad
Vernietiging van het buitenzwembad 1934 (≈ 1934)
Voormalig "bain of the arm" gesloopt.
Aujourd'hui
Aujourd'hui
Aujourd'hui Aujourd'hui (≈ 2025)
Position de référence.
Geklasseerd erfgoed
De resten van de Romeinse thermale baden: classificatie bij decreet van 9 augustus 1921
Kerncijfers
Borvo - Gallische goddelijkheid
God van de bronnen vereerd op de site.
Oorsprong en geschiedenis
De resten van de Romeinse baden, gelegen in de kelders van het zogenaamde Lamartine huis in Aix-les-Bains (Savoie, Auvergne-Rhône-Alpes), vormen een beschermd gebied van bijna 1000 m2. Ze maken deel uit van een uitgestrekt Romeins zeecomplex, gedeeltelijk geïdentificeerd tijdens eerdere opgravingen. Het ensemble, meer dan 160 meter lang en 40 meter diep, dateert uit de oudheid en was een belangrijke thermische plek uit de eerste eeuw voor Christus, gewijd aan de verering van bronnen en de Gallische god Borvo.
De thermale baden, geclassificeerd als een historisch monument in 1921, bestaan uit drie verschillende zones: een originele tuff en baksteen nimf, vijvers op hypocaus (inclusief het bad van Caesar, achthoekige), en verwarmde hallen versierd met marmer. Drie fasen van de bouw zijn aangetoond: het einde van de eerste eeuw (pools en badkuipen), het begin van de tweede eeuw (kamers over hypocaustes), en een derde fase met nieuwe verwarmde kamers. Een gedeeltelijke vernietiging tussen de derde en vijfde eeuw werd gevolgd door een geleidelijke stopzetting, behalve voor een zwembad gebruikt tot de 19e eeuw.
De overblijfselen, toegankelijk via trappen of deuren van de grote thermische hal, zijn bedekt met een plaat ondersteund door 22 pilaren. Uitstekende kenmerken zijn een cul-de-four apse, gargoyles, mozaïeken en marmeren banken. In 1934 werd de waterbron, voorheen gebruikt voor de baden van de armen, vernietigd. Slechts een deel van de site werd doorzocht, wat een veel grotere omvang van de oorspronkelijke faciliteiten suggereert.
De site illustreert de architectonische en culturele evolutie van de Romeinse baden in Gallië, waarbij verwarmingstechnieken (hypocaust), luxe decoraties (marmer, mozaïeken) en sociale functies (cultus, hygiëne, vrije tijd) worden gecombineerd. De inscripties gewijd aan Borvo bevestigen het verband tussen thermische en lokale religieuze praktijken, terwijl het middeleeuwse en moderne hergebruik van bepaalde structuren de duurzaamheid van hun gebruik onderstreept.
De ligging van de overblijfselen, op de eerste hoogten van het stadscentrum (rue du Bain-Henri-IV), aan de rand van de wijk Chantemerle-Saint-Pol, weerspiegelt hun integratie in de oude stedenbouw. Hun classificatie in 1921 stond hun behoud toe en bood vandaag een unieke getuigenis van de monumentale thermale baden die de roem van Aix-les-Bains uit de oudheid maakten. De gebruikte materialen (toef, bakstenen, trouwen met kalksteen) en de technieken (voûts, hypocauses) onthullen een Romeinse knowhow aangepast aan lokale hulpbronnen.
Ondanks gedeeltelijke vernietigingen en veroordelingen van bepaalde gebieden, de toegankelijke blijft gedeeltelijk reconstrueren de ruimtelijke organisatie van de thermale baden: wetlands (pools, vijvers), verwarmde ruimtes (kamer over hypocaust), en plaatsen van aanbidding (nymfaeus). Hun studie werpt ook licht op de Romeinse zeepraktijken, het combineren van hygiëne, gezondheid en gezelligheid, in een thermale stad onder de beroemdste in Gallië.