Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De abdij van Notre-Dame de Fontgombault, gesticht in 1091 door Pierre de l'Étoile en zijn medekluizenaars, vestigt zich op de rechteroever van de Creuse, bij de fontein van Gombaud. Onder de heerschappij van Sint Benedictus ontwikkelt de gemeenschap zich snel en vereist de bouw van een abdijkerk. Pierre de l'Etoile overleed in 1114 en zijn opvolgers, Abbé Guillaume en Airaud, zetten de uitbreiding van de abdij voort, die in de 12e en 13e eeuw ongeveer twintig prioriteiten stichtte. Tijdens de Honderdjarige Oorlog werd de abdij bezet door de Engelsen (1369-1372) alvorens door Du Guesclin bevrijd te worden. Een versterkte ronde toren, nog steeds zichtbaar vandaag, getuigt van deze moeilijke periode.

In de 15e eeuw droegen de abdijen van Fontgombault bij aan de lokale economische ontwikkeling door vijvers te graven, waardoor de visteelt in Brenne werd bevorderd. De zestiende eeuw werd gekenmerkt door plundering: eerst door huurlingen ten dienste van de familie van François de Sully, vervolgens in 1569 door Calvinisten, die de abdij in brand staken. Ondanks deze verwoestingen werd John d'Harambure, een Hugenoten dicht bij Hendrik IV, abt in 1609. De abdij werd aan het eind van de zeventiende eeuw gerestaureerd door dom Nicolas Andrieu, Prior van 1674 tot 1705 en werd in 1741 toevertrouwd aan de lazaristen, die er tot 1786 een seminarie vestigden.

De Franse Revolutie was een zware klap op de abdij: verkocht als nationaal goed, gedeeltelijk vernietigd en gebruikt als steengroeve. Alleen het klooster en sommige resten blijven over. In 1849 kochten trappisten de site en stichtten een kirsch distilleerderij, maar de anticongregatiewetten van 1904 dwongen hen tot ballingschap. De abdij werd toen een knoopfabriek, daarna een Belgisch militair ziekenhuis tijdens de Eerste Wereldoorlog. Van 1919 tot 1948 werd er een diocesaal seminarie opgericht voordat het werd afgesloten wegens gebrek aan roepingen.

In 1948 werd de abdij heropgebouwd door Germain Cozien, abt van Solesmes, die een Benedictijnse gemeenschap van 22 monniken herstelde. Vandaag de dag heeft het bijna zeventig monniken en heeft gezwommen door de oprichting van vier andere abdijen, waaronder Clear Creek in de Verenigde Staten. De abdij, geclassificeerd als een historisch monument sinds 1862, is een hoge plaats van de Gregoriaanse liturgie en de drietandige vorm van de Romeinse rite. De Romaanse architectuur, met een wandeling en stralende kapellen, maakt het tot een meesterwerk van middeleeuwse kunst.

De abdij, van plan tot Latijns kruis, onderscheidt zich door zijn koor met dubbele zijden en zijn vijf absidiale kapellen. Zijn gevel, typisch voor de Poitevin Romaanse stijl, is verstoken van tympanum maar versierd met gebogen archivolts. De indrukwekkende afmetingen (80,40 m lang, 22,70 m voor de koepel) onderstrepen het historische belang ervan. Autonom in energie dankzij een centrale op de Creuse, de abdij blijft een actieve plek van het monastieke leven, gekenmerkt door recente gebeurtenissen, zoals het verwelkomen van controversiële persoonlijkheden of internationale liturgische symposia.

Externe links