Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De voormalige Saint-Lazare-gevangenis, gelegen op 107 rue du Faubourg-Saint-Denis in het 10e arrondissement van Parijs, heeft zijn oorsprong in de 12e eeuw met een lepra opgericht door de Hospitallers. In 1632 werd ze het moederhuis van de Congregatie van de Missie. Vanaf de 17e eeuw diende het als gevangenis voor specifieke categorieën: zonen van gezinnen, losgeslagen vrouwen, vervreemde of ongedisciplineerde priesters. Tijdens de revolutie was het een plaats van politieke gevangenneming, vooral tijdens de Terror, waar 165 gevangenen in 1794 werden geëxecuteerd.

In de 19e eeuw werd de gevangenis gerenoveerd door architect Louis-Pierre Baltard, die in 1834 een kapel en ziekenboeg bouwde. Daarna werd ze een gevangenis voor vrouwen, nauw verbonden met de regeling van de Parijse prostitutie, met afdelingen gewijd aan prostituees "onvermoedelijk" en jonge meisjes geplaatst in vaderlijke correctie. In 1857 waren er ongeveer 1.300 gevangenen, verdeeld in drie secties: vrouwelijke gevangenen, prostituees en beschermde minderjarigen. De voogdij over de gevangenen werd vanaf 1849 toevertrouwd aan de zusters van Marie-Joseph.

De gevangenis sloot in 1927 en werd gedeeltelijk gesloopt in 1930, waardoor ruimte werd gelaten voor een "gezondheidshuis" voor vrouwen tot 1955. In 1961 werd het een bijgebouw van het Lariboisière Ziekenhuis onder de naam Saint-Lazare Ziekenhuis, voordat het definitief sloot in 1998. Tegenwoordig blijven alleen Baltards kapel en ziekenboeg over, geclassificeerd als historische monumenten in 2005. De site is opnieuw ontworpen met culturele apparatuur, waaronder de mediabibliotheek Françoise-Sagan, die in 2015 werd ingehuldigd.

Saint-Lazare markeerde populaire cultuur, inspirerende werken zoals Les Mystères de Paris van Eugene Sue of het lied À Saint-Lazare van Aristide Bruant. Ze verwelkomde beroemde vrouwelijke gevangenen zoals Mata Hari, Louise Michel of Germaine Berton, evenals revolutionaire gevangenen zoals André Chénier en de markies de Sade. Zijn geschiedenis weerspiegelt de gevangenis, medische en sociale evoluties van Parijs, van de Ancien Régime tot de moderniteit.

De architectuur van de site, gekenmerkt door Baltard gebouwen en latere renovaties, getuigt van het complexe verleden. De 17e eeuwse crypten, gedeeltelijk bewaard gebleven tot 1971, en de valuta van noodzakelijkheid uitgegeven aan het begin van de 20e eeuw illustreren haar historische diversiteit. Het historische plein herbergt openbare voorzieningen, die zijn roeping als plaats voor de Parijse gemeenschap volharden.

Externe links