Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De basiliek van Saint-Marie-Madeleine van Saint-Maximin-la-Sainte-Baume, gebouwd tussen 1295 en 1532 onder impuls van Karel II van Anjou, is het grootste gotische monument in de Provence. De bouw werd gemotiveerd door de herontdekking in 1279 van Marie Madeleine's relikwieën, geïdentificeerd in een paleo-christelijke crypte van de vierde eeuw. Deze plaats werd toen de derde graftombe van het Christendom en trok pelgrims aan tot aan de Franse Revolutie, ondanks rivaliteit met de abdij van Vezelay, die ook de relikwieën van de heilige claimde.

De werken, meerdere malen onderbroken, zonk meer dan twee eeuwen. De basiliek werd in 1840 geclassificeerd als Historisch Monument. De architectuur, gekenmerkt door een drie verdiepingen tellend schip van gewelven en de afwezigheid van transept, is geïnspireerd door de kathedraal Bourges. De crypte, het hart van het heiligdom, herbergt vier paleo-christelijke sarcofagen, waaronder die toegeschreven aan Maria Madeleine, evenals een modern relikwie (1860) met haar schedel. De sarcofaag, geclassificeerd, dateert uit de vierde eeuw en komt uit Arles.

In de 17e eeuw veranderde het gebouw door ingrijpende wijzigingen, zoals de sluiting van de baaien om retables te installeren. De Franse Revolutie veroorzaakte schade: de relikwieën werden geplunderd voor hun edele metalen, maar de relikwieën werden gered door de bewoners. Het Dominicaanse klooster, gesloten in 1791, werd in 1859 gerestaureerd door pater Henri Lacordaire. Latere restauraties, vooral in de 19e en 20e eeuw, trachtten de structuur te stabiliseren, bedreigd door waterinfiltratie en gesteentevallen.

De basiliek herbergt een uitzonderlijk orgel, gebouwd tussen 1772 en 1774 door Jean-Esprit Isnard. Gered tijdens de Revolutie dankzij de tussenkomst van organist Fourcade, die La Marseillaise speelde, is dit instrument van 2.960 originele pijpen een van de weinige intacte voorbeelden van het klassieke Franse orgel. Een historisch monument in 1979 werd zorgvuldig gerestaureerd tussen 1986 en 1991. De basiliek kreeg in 2017 na een verzoek van het bisdom officieel de titel van kleine basiliek.

Recente archeologische opgravingen (2021) onthulden eerdere overblijfselen van de basiliek, waaronder een onbekende kerk onder de huidige grond en ongevulde galerijen die de crypte koppelen aan andere delen van de site. Deze bevindingen suggereren dat de crypte was aanvankelijk groter. Bovendien werden relikwieën toegeschreven aan Saint Sidoine, inclusief de schedel, herontdekt in 2014. De basiliek blijft een plaats van grote toewijding, gekoppeld aan de Provençaalse legende van Maria Madeleine en haar rol in de evangelisatie van de regio.

Het gebouw bewaart rijke meubels, waaronder 17e-eeuwse kraampjes gesneden door de Dominicaanse Vincent Funel, die wonderen en martelaren van orde illustreren, evenals een 16e-eeuws altaarstuk van Antoine Ronzen, dat de passie van Christus vertegenwoordigt. De geheime sarcofaag van de crypte biedt unieke Bijbelse en paleo-christelijke scènes, zoals het bloedbad van onschuldige heiligen of de genezing van de blinde Sidon. Deze elementen, gecombineerd met het Isnard orgel en fresco's, maken de basiliek tot een juweel van Provençaals religieus erfgoed.

Externe links