Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Castel Béranger, 14 rue Jean-de-La-Fontaine in het 16e arrondissement van Parijs, is het eerste Art Nouveau rapport gebouw gebouwd in de hoofdstad. Ontworpen tussen 1895 en 1898 door de 27-jarige Hector Guimard, markeert het een keerpunt in de Parijse architectuur door te breken met traditionele codes. Geïnspireerd door Eugène Viollet-le-Duc en Victor Horta, ontwikkelt Guimard een gedurfde stijl, mengen asymmetrie, sets van materialen (steen, gevilde zandsteen, smeedijzer) en organische decoraties, terwijl het rationaliseren van interieur ruimtes voor een middenklasse klantenkring.

Het gebouw, in opdracht van Elizabeth Fournier, een weduwe die wil investeren in onroerend goed, bestaat uit 36 wooneenheden en 4 kunstenaarsworkshops, waaronder die van schilders Paul Signac en Jeanne Selmersheim. De gevel, bewust asymmetrische, afwisselende uitsteeksels, opnames en decoratieve motieven in ijzer en keramiek, terwijl het interieur, behandeld als een "totaal kunstwerk," elementen bevat ontworpen door Guimard zelf: glas-in-lood, paneel, roosters, en zelfs een telefooncel, zeldzaamheid voor de tijd. Het gebouw won de eerste gevelwedstrijd in Parijs in 1898 en wijdde zijn architect.

Het Castel Béranger werd een historisch monument in 1992 na decennia van desinteresse en belichaamt nu een manifest van Art Nouveau. Guimard uitte zijn modernistische visie en combineerde functionaliteit en esthetiek, terwijl hij zijn carrière lanceerde. Ondanks aanvankelijke kritiek (bekend als "Deranged Castel" of "Huis van de Duivels"), het gebouw overleefde de verwoestingen van de 20e eeuw en werd hersteld tussen 1999 en 2010, gedeeltelijk herwinnen van zijn originele decoraties dankzij de archieven bewaard in het Musée d'Orsay.

De invloed van Castel Béranger gaat verder dan zijn tijd: hij inspireerde andere Parijse architecten en markeerde het begin van de Guimard stijl, gekenmerkt door dynamische lijnen en een totale integratie van het decor. Hector Guimard, nu een belangrijke figuur in Art Nouveau, woonde en werkte daar, met behulp van zijn accomodatie als laboratorium voor zijn toekomstige prestaties, waaronder de beroemde ingangen van de Parijse metro. Tegenwoordig, hoewel het een appartement is geworden en niet toegankelijk voor het publiek, blijft het gebouw een symbool van de architectonische innovatie van de Belle Époque.

De bouw van het Castel Béranger maakt deel uit van een veranderende stedelijke context: het 16e arrondissement, nog gedeeltelijk arbeiders en ambachtelijk aan het eind van de 19e eeuw, geleidelijk S-burgerlijk. Guimard, uit de lokale katholieke bourgeoisie, trekt sponsors uit netwerken zoals die van de Roszé of Jassed families. De bouwplaats, gelanceerd in de herfst van 1895, geniet een uitzonderlijke creatieve vrijheid, met Elizabeth Fournier die de architect een "witte kaart" verleent. De materialen, gekozen voor hun economie en expressiviteit (geglazuurde baksteen, molen, koper), weerspiegelen deze dualiteit tussen budgettaire beperking en esthetische ambitie.

Het erfgoed van Castel Béranger bevindt zich ook in zijn sociale dimensie: ontworpen voor middelmatige huur, omvat diverse appartementen, aangepast aan kunstenaars en burgerlijke families. De rijk versierde gemeenschappelijke ruimtes contrasteren met de relatieve eenvoud van huisvesting, waar Guimard gangen heeft verboden ten gunste van vloeistofruimtes. Gerangschikt onder de eerste Art Nouveau monumenten beschermd in Frankrijk, het gebouw profiteerde van recente restauraties (2009.

Externe links