Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het Château d'Ancy-le-Franc, gebouwd tussen 1538 en 1546 voor Antoine III de Clermont (1498-1578), de zwager van Diane de Poitiers, markeert een architectonisch keerpunt in Frankrijk. Ontworpen door de Italiaanse Sebastiano Serlio, belichaamt het de Tweede Renaissance (1540-1564) met zijn modulaire quarangulaire plan, symmetrische gevels versierd met oude orden, en de afwijzing van middeleeuwse defensieve elementen. Serlio combineert het Italiaanse erfgoed (geïnspireerd door Bramante en Raphaël) en lokale tradities, zoals de steile daken in de Bourgondische lei, het creëren van een "Franse architectuur in Italiaans kostuum" volgens Madame de Sévigné.

Binnenin nemen de decoraties van Primatice, Nicolò dell-Abbate en Vlaamse kunstenaars (zoals Bartholomeus Spranger) de motieven van Fontainebleau over: arabesques, mythologische medaillons en antieke scènes (Pharsale galerie, kamer van Caesars). Het kasteel, dat bij de dood van Antoine III in 1578 onafgemaakt bleef, werd voltooid door zijn kleinzoon Charles-Henri, die Hendrik IV (1591), Lodewijk XIII (1631) en Lodewijk XIV (1674) verwelkomde. Latere wijzigingen (vensters toegevoegd, gedecoreerde deur) veranderen gedeeltelijk de oorspronkelijke harmonie van de gevels, inclusief het spel van volle en lege ontworpen door Serlio.

Het landgoed werd in 1683 door François-Michel Le Tellier de Louvois, minister van Lodewijk XIV, omgetoverd tot Burgundy Versailles. Louvois bouwde gemeenten in U door Jules Hardouin-Mansart of Robert de Cotte, en toevertrouwd André Le Nôtre met de indeling van een Franse tuin, met geborduurde bedden, bekkens en perspectivistische steegjes. In de 18e eeuw verving de markies de Courtanvaux, erfgenaam van Louvois, een deel van de tuinen door een Engels park (1759), waarbij alleen het centrale perspectief bewaard bleef. De Revolutie spaarde het kasteel, maar de sloten werden gevuld in 1836 en de interieurversieringen gerestaureerd in de 19e eeuw door de Clermont-Tonnerre, afstammelingen van de eerste eigenaren.

Het kasteel werd in 1983 gerund door een historisch monument (bevestigd in 2003) en werd in 1999 gepasseerd onder leiding van het bedrijf Paris Invest SAS. De werken, ondersteund door de DRAC Bourgondië en INP, zijn bedoeld om haar uitstraling te herstellen naar de muurschilderingen, de tuinen (westelijk en gerestaureerd sinds 2016) en de gemeenten. Het 50-hectare park, dat Renaissance erfgoed combineert, klassiek en romantisch, getuigt van de veranderingen in smaak door de eeuwen heen, terwijl het interieur meesterwerken zoals de galerij van Pharsale of de slaapkamer van Diane bewaart.

Het kasteel illustreert ook de geschiedenis van de adellijke families die zijn opgevolgd: het Clermont-Tonnerre (XVI-XIXe eeuw), het Louvois (XVII-XVIIIe), en de Merode (XXe eeuw). Gezinsarchieven, zoals die van Elizabeth de Gramont (1875-1954) voor haar genealogische onderzoek, onthullen haar rol als plaats van geheugen en macht. Vandaag de dag blijft Ancy-le-Franc een uniek voorbeeld van Renaissance modulaire architectuur, waar de invloed van Serlio en Fontainebleau School dialoog met de landschap transformaties van Le Nôtre en Engelse tuinders.

Externe links