Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De collegiale Saint-Martin d'Étampes, gewijd aan Saint Martin de Tours, vindt zijn oorsprong in een ver verleden, sommige auteurs zelfs suggereren een stichting door Clovis. In de 11e eeuw was het een welvarend collegiaal met twaalf canons, maar in 1106 gaf koning Filips I het aan de abdij van Morigny, wat resulteerde in conflicten die leidde tot de verdrijving van de canons in 1142. De abdij vestigde vervolgens een priorij en begon de bouw van een nieuwe, grotere kerk, waarvan het werk begon rond 1142 bij het bed.

De architectuur van het college weerspiegelt grote invloeden, zoals die van de kathedraal van Sens en de basiliek van Vézelay. Het bed, met zijn wandeling en drie stralende kapellen, verrast door zijn plan dat de 11e eeuw oproept, hoewel de kluis van kernkoppen al aanwezig is. De bogen, een zeldzame vernieuwing voor die tijd, verschenen in het midden van de 12e eeuw, dankzij de banden tussen Abbé de Morigny en de Abdij van Saint-Denis, waar Suger deze techniek introduceerde. Het schip, rond 1170 voltooid, wordt georganiseerd op drie niveaus, geïnspireerd door Sens, en een extra spanwijdte wordt toegevoegd na 1213.

In de 16e eeuw werden opmerkelijke veranderingen aangebracht: de kluizen van het koor en transept werden herbouwd onder invloed van de flamboyante gotische stijl, zoals blijkt uit de aartssleutels versierd met de wapens van Anne de Bretagne en haar dochter Claude. Tussen 1530 en 1537 werd een imposante klokkentoren, naar het westen gericht door een nederzetting van land, gebouwd en het gebouw werd de "Northern Pisa" genoemd. In de 18e eeuw leidde instortingen in het schip tot de vervanging van kluizen door houten constructies, terwijl de priorij, gereduceerd tot slechts winst, werd afgeschaft in 1781.

De collegiale kerk, geclassificeerd als historisch monument in 1909 na controversiële restauraties in de 19e eeuw, had verschillende werken om de structuur te behouden. Tussen 1872 en 1876 werden de westelijke gevel en de eerste spanwijdte van het schip herbouwd, hoewel deze interventies bekritiseerd werden vanwege hun gebrek aan historische trouw. Ondanks deze gevaren, behoudt het gebouw opmerkelijke elementen, zoals zijn primitieve boogknoppen, gesneden hoofdsteden en meubels, waaronder funeraire platen en geclassificeerde beelden.

Het meubilair van het college omvat opmerkelijke stukken, zoals een geclassificeerde Renaissance funeraire plaat, 17de en 18de eeuwse beelden (sommige gestolen in 1974), en een glazen raam van 1879 die de verschijning van de Maagd aan Bernadette Soubirous. De kerk, nog steeds actief voor aanbidding, herbergt ook 13e eeuwse doopvonten en een 18e eeuws marmeren hoog altaar. Zijn geschiedenis weerspiegelt de religieuze en politieke omwentelingen in de regio, van de godsdienstoorlogen tot de Franse Revolutie.

Tegenwoordig onderscheidt het collegiaal Saint-Martin d'Étampes zich door zijn hybride architectuur, die primitieve romaanse en gotiek combineert, en zijn continue rol in het parochieleven. De gebogen klokkentoren, zijn baanbrekende boogknoppen en zijn stralende nachtkastje getuigen van middeleeuwse innovatie, terwijl de opeenvolgende restauraties de uitdagingen van het behoud van erfgoed door de eeuwen heen illustreren.

Externe links