Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Dolmen La Caixa de Rotllan ("Roland tombe" in het Catalaans) is een grafmonument van de laatste Neolithicum (tweede helft van het derde millennium v.Chr.), gelegen op een heuvelrug van het Canigou-massief, 830 m boven de zeespiegel, tussen Arles-sur-Tech en Montbolo. Gebouwd van plaatselijk graniet, bestaat het uit drie verticale platen in de vorm van H overdekt door een tafel, een rechthoekige kamer zonder gang afgebakend, typisch voor de dolmens van de Pyrénées-Orientales. De zuidoostelijke oriëntatie en de ronde tumulus van 10 m in diameter weerspiegelen de begrafenispraktijken van de Chalcolithische of vroege bronstijd.

Een middeleeuwse legende combineert deze dolmen met ridder Roland, de held van Roland's Song, die stierf te Roncevaux (778). Volgens de lokale traditie werd zijn lichaam teruggebracht door zijn paard Veillantif naar Vallespir, waar hij begraven werd in dit graf. Deze legende wordt versterkt door naburige toponyms, zoals de Palet de Rotllan (een spel van reuzenpallets toegeschreven aan Roland) of de Abeurador del cavall de Rotllan (een watermerk van Rolands paard), evenals door andere megalieten gerelateerd aan zijn folklore, zoals de Cova da Rotllan (Corsavy's dolmen).

De dolmen, die sinds de middeleeuwen werden opgemerkt, dienden ook als parochiezuil tussen Arles en Montbolo. Gerangschikt een historisch monument in 1889, het is nooit het onderwerp geweest van uitgebreide archeologische opgravingen. De eerste wetenschappelijke beschrijvingen dateren uit de 19e eeuw: Jean-Baptiste Renard de Saint-Malo (1837) verwarde het eerst met de Palet de Roland, voordat Alexander-Félix Ratheau (1866) een gedetailleerde analyse gaf, waarbij de dolmens aan de Kelten werd toegeschreven (nu verouderde theorie). Louis Companyo (1861) verduidelijkte het onderscheid tussen megalieten en natuurlijke formaties.

De toegang tot de site, gemarkeerd op IGN kaarten, wordt gedaan door twee paden van Arles-sur-Tech: een bospad ("Dolmen Road") of de GR 10, met een omweg door een gemarkeerd pad. De wandeling duurt ongeveer 1u30. De dolmen, in uitstekende staat, illustreert de lokale megalithische architectuur (eenvoudig plan, zuidoostelijke oriëntatie, granieten materialen) en getuigt van het symbolische belang van Karolingische legendes in de Catalaanse Pyreneeën.

Geen archeologische opgraving bevestigde het precieze gebruik ervan, maar de structuur en de tumor suggereren een collectieve begrafenis, zoals de meeste dolmens in de regio. De Catalaanse naam en populaire verhalen benadrukken de persistentie van middeleeuwse folklore rond megalieten, vaak geassocieerd met heldhaftige of mythische figuren. Vandaag de dag blijft het een emblematische plek van het megalithische erfgoed van de oostelijke Pyreneeën, trekken wandelaars en geschiedenisliefhebbers.

Externe links