Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Hartmannswiller Castle, gelegen in de Haut-Rhin in de Elzas, heeft zijn oorsprong in ieder geval sinds de 12e eeuw, hoewel zijn begin nog steeds slecht bekend. Vanaf 1308 als eigendom van Dietrich de Haus, werd het fort dat jaar aan de kerk van Basel overgedragen voor 100 zilveren marken. De bisschop investeert vervolgens de eigenaar met zijn sloten en zijn boomgaard. Dit kasteel, waarschijnlijk de zetel van een lokale adellijke familie, zoals blijkt uit de handelingen met betrekking tot Jordanus de Arthemanswihr (1288) of Pierre de Hartmannswiller (1322), wordt een strategisch fief van het bisdom Basel.

In de 15e eeuw kwam het kasteel in handen van de familie Waldner van Freundstein, die het in episcopaal fief hield. Hermann V de Waldner werd geïnvesteerd in 1450, en in 1453 gaf hem aan Jean Henri Mewart als redder in nood. Na diens dood herinvesteerde de bisschop Hermann XI van Waldner en zijn erfgenamen in 1476. Het monument werd verwoest tijdens de Dertigjarige Oorlog, voordat het in de 17e eeuw werd gerestaureerd door Philippe Jacques I van Waldner, vervolgens door zijn kleinzoon Chrétien Charles-Philippe in 1718, die materialen van het kasteel Weckenthal, vernietigde, met toestemming van de bisschop van Basel. De familie Waldner hield het kasteel tot de Franse Revolutie.

In de 19e eeuw veranderde het kasteel van hand: gekocht door de tuinbouwer Joseph Baumann in 1850, werd het in 1855 verkocht aan Constant Zeller, een welvarend industrieel dankzij zijn innovaties in de productie van kleipijpen. Zeller, lid van de Académie nationale de Paris en bekroond op de Universal Exhibition van 1867, veranderde het kasteel in een plaats van intellectuele ontmoetingen, een Elzas-Tusculum. Het monument, gespaard tijdens de twee wereldoorlogen ondanks de nabijheid van de voorzijde van de oude Armand in 1914-1918, werd ingeschreven in de historische monumenten in 1988. De huidige architectuur weerspiegelt een superpositie van stijlen, van de middeleeuwse (cirkeltoren gedateerd 1562, 13e eeuw bogen) tot de klassieke (vensters gezien in de 18e en 19e eeuw).

Het kasteel bestaat uit een groot vierkant huis, gedeeltelijk databel uit de 14e eeuw, met karakteristieke defensieve elementen: ronde weg, 16e eeuwse kanonnen bomen, en een spiraalvormige trap geïntegreerd in een 3 meter dikke muur. De gewelfde kelder in een wieg, opgevoed om overstromingen te voorkomen, en een gewelfde kamer (misschien een oude kapel of een cartrider) getuigen van het gebruik ervan, zowel residentiële als strategische. De bazen, uitstekende stenen symboliseren de adel, sieren de hoeken van het gebouw, terwijl middeleeuwse lapidary markeringen herinneren aan het werk van steen kleermakers. In de buurt, Hartmannswiller's versterkte begraafplaats, met zijn 15e eeuwse flanktorens, completeert dit unieke defensieve erfgoed in de Elzas.

De geschiedenis van het kasteel is ook verbonden met de lokale Joodse gemeenschap. Na hun verdrijving uit de episcopale seigneury in de 14e eeuw, mochten de Joden van Hartmannswiller alleen in de omheinding van het kasteel verblijven, onderworpen aan royalty's, tot hun emancipatie bij de Revolutie. In 1808 had de gemeenschap 68 leden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, het dorp, geëvacueerd in 1940 als gevolg van de gevechten van Hartmannswillerkopf, zag het kasteel als een toevluchtsoord voor de inwoners. Drie opmerkelijke bomen, geplant rond 1810 door Baumann-kwekerijen (balse cipressen, paarse beuken, kastanjeboom), voegen een landschapsdimensie toe aan deze site vol geschiedenis.

Externe links