Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Moulin Richard de Bas, gelegen in Ambert in Livradois (Puy-de-Dôme), is een van de oudste papierfabrieken in Frankrijk die nog in gebruik zijn. De oorsprong dateert uit 1326, maar de naam komt uit een familie van 15e eeuwse papiermakers, de Richards, terwijl "Bas" zijn geografische positie tussen zes gebouwen uitgelijnd langs een bief. Deze site illustreert de climax van de regionale papierindustrie, waar tot 400 fabrieken papier uit vodden tussen Thiers en Ambert produceerden. De molen, gedeeltelijk geclassificeerd als een historisch monument sinds 1983, behoudt zijn traditionele gereedschap, waaronder een bladwiel, hamer batterijen en een houten cabestan pers.

Tussen 1400 en 1850 transformeerde de molen dierenhuiden in perkament voordat ze vodden adopteerden om een beroemde pulp te maken. In de 18e eeuw vervangen de huidige gebouwen (1720 jaar oud op het portaal) middeleeuwse structuren, die een eenvoudige en functionele taalarchitectuur weerspiegelen. In 1793, de uitvinding van de papiermachine markeerde de achteruitgang van de kleine molens, maar Richard de Bas overleefde dankzij zijn intacte mechanisme en zijn specialisatie in kunstpapier, gebruikt om werken te herstellen of prenten prestigieuze edities, zoals de Encyclopedie van Diderot en d'Alembert.

In 1940 kocht Marius Péraudeau (1906-1992), een vertegenwoordiger van briefpapier, de verlaten molen en redde deze van de verdwijning. In 1943 richtte hij het Historisch Paper Museum op en richtte hij de White Leaf Association op, waarin hij leerlingen in grafische beroepen verwelkomde terwijl hij tijdens de Tweede Wereldoorlog weerstanden beschermde. Marshal Pétain bestelde een watermerkpapier bij zijn embleem in 1940. Péraudeau werkt samen met grote kunstenaars (Dali, Buffet, Cocteau) om uitzonderlijke werken te maken, zoals de Apocalyps van Sint-Jan (1958-1960), een uniek boek met een gewicht van 210 kg, versierd met gekalligrafeerde rollen en bijdragen van zeven schilders en schrijvers.

De molen ging door moeilijkheden voordat ze in 1997 door Emmanuel Kerbourc opnieuw werd opgestart. In 2020 kreeg de SARL Moulins à papier du Val de Lagat het label Entreprise du Patrimoine Vivant, waarmee de voortzetting van een zeldzame ambachtelijke knowhow werd benadrukt. De site, verkocht in 2022 en gekocht in 2024 door Pascal Toupin, blijft een plaats van productie van high-end papier, gebruikt voor erfgoedprojecten (Grondwet van de Vijfde Republiek, Nobelprijs diploma's) of artistieke, terwijl het aanbieden van bezoeken aan traditionele technieken.

De sinds 1983 beschermde elementen omvatten gevels, daken, machinekamers, drogers en schuren, met een bewaard industrieel en architectonisch erfgoed. De molen belichaamt zowel een technisch erfgoed, een cultureel verzet tijdens de oorlog, als een permanente band tussen vakmanschap en hedendaagse creatie, door middel van partnerschappen met kunstenaars en schrijvers uit de 20e eeuw.

Externe links