Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Gobelins fabriek werd opgericht in de 15e eeuw met de Gobelin familie, kleurstoffen bekend om hun scharlaken, geïnstalleerd in de buurt Bièvre in de Faubourg Saint-Marcel. Hun reputatie eclipsed die van de andere ambachtslieden, geven zijn naam aan de buurt en de rivier. In 1601 installeerde Hendrik IV twee Vlaamse wandtapijtmakers, Marc de Comans en François de La Planche, om de invoer van buitenlandse wandtapijten te verminderen. De koning gaf hen exclusieve privileges, belastingvrijstellingen en gratis huisvesting, wat het begin markeert van een hoogwaardige lokale productie.

Onder Lodewijk XIV reorganiseerde Colbert de fabriek in 1662, waar hij Parijse werkplaatsen samenbracht in de voormalige Clos Eudes de Saint-Merry. Hij benoemde Charles Le Brun, de eerste schilder van de koning, in zijn richting. De laatste richt teams van kunstenaars (schilderijen, wandtapijten, goudsmeden) op en produceert hangers voor koninklijke woningen en diplomatieke geschenken. De fabriek werd een symbool van de Versaillais fascist, met innovaties zoals de "Nederlandse tinctuur" geïntroduceerd door Jean Glucq. In 1667 formaliseerde een koninklijke edict zijn organisatie en verleende sociale uitkeringen aan de arbeiders.

De Franse Revolutie markeerde een kritisch keerpunt: de productie, aangevallen om haar monarchische symbolen, zag haar orders vallen en haar aantallen verminderd. In 1793 werden wandtapijten met feodale motieven verbrand en in 1795 werden koninklijke series vernietigd om goud en zilver terug te winnen. Ondanks deze verliezen overleefde de fabriek door hervormingen, zoals de heropening van de leerschool. Onder Napoleon, ervoer ze een opleving van de activiteit, weven keizerlijke scènes na David of Gros, alvorens zich te heroriënteren op de staat orders onder de Restauratie.

In de 19e eeuw verveelvoudigden innovaties: in 1825 werden de vlotte bashandels overgedragen aan Beauvais en werd de productie gespecialiseerd in hoogglad. Eugène Chevreul, directeur van kleurstoffen van 1824 tot 1883, revolutioneerde het kleurenpalet met zijn chromatische cirkel, waardoor het aantal benodigde tinten met de helft daalde. La Savonnerie, oorspronkelijk gevestigd in Chaillot, sloot zich aan bij de site in 1826. Ondanks de brand van 1871 tijdens de Commune, die sommige gebouwen en collecties vernietigde, kon de wederopbouw worden gemoderniseerd.

In de 20e eeuw werd de fabriek geopend voor hedendaagse kunst, in samenwerking met grote kunstenaars als Picasso, Léger, Miró of Vasarely. Gerangschikt een historisch monument in 1993, het is nu afhankelijk van de Nationale Meubilair en bestendigt een dubbel erfgoed: het behoud van oude technieken (natuurlijke kleurstoffen, traditionele weefgetouwen) en aanpassing aan moderne creaties. De Galerie des Gobelins, gerenoveerd in 2007 voor zijn 400ste verjaardag, toont nu de collecties van het Nationale Meubilair.

De architectuur van de site, gekenmerkt door opeenvolgende uitbreidingen (chapelle de Jacques V Gabriel in 1723, gebouwen van François Chabrol in 1870, museum van Formigé en Jaussely in 1922), behoudt historische samenhang. De gevels versierd met cariatides van Injalbert en de bas-reliëfs van Landowski getuigen van zijn prestige. De fabriek blijft een plaats van vorming, productie en tentoonstelling, die vier eeuwen van het Franse textiel erfgoed illustreert.

Toekomst

Op initiatief van Arnauld Brejon de Lavergnée heropende de Galerie des Gobelins haar deuren in 2007 als tentoonstellingsplaats van de collecties van het Nationale Meubilair ter viering van 400 jaar creatie van de Manufacture des Gobelins door Henri IV.

Externe links