Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Sint Vincent de Mâcon kathedraal, bekend als de oude Sint Vincent, is de voormalige middeleeuwse kathedraal van de stad, gewijd aan Vincent de Zaragoza. Zijn oorsprong stamt uit minstens de zesde eeuw, met sporen van een eerste gebouw onder bisschop Placid. In de 11e eeuw werd een romaanse kathedraal gebouwd, waaruit vandaag het westelijke massief en de onderste delen van de twee achthoekige torens blijven bestaan. In de veertiende en vijftiende eeuw werden de laatste, van ongelijke hoogten, verhoogd, terwijl het Romaanse tympanum (rond 1130), een van de oudste in Europa, een Laatste Oordeel illustreert in vijf registers, gekenmerkt door iconografische innovaties zoals de dubbele representatie van Christus.

Het monument had een turbulente geschiedenis: plundering door Hongaren (937) en Lottaire (834), herhaalde branden (742, 960) en een onvoltooide gotische reconstructie in de 13e eeuw. De Franse Revolutie bezegelde haar aftakeling: in 1789 werd zij gedeeltelijk gesloopt en behouden alleen de narthex en de klokkentorens. In de 19e eeuw stond restauraties toe om zijn opening te aanbidden tot de Eerste Wereldoorlog. Vandaag de dag, de site geclassificeerd als een historisch monument in 1862, profiteert van een 5,9 miljoen euro (2023) vrijwaring project onder de Erfgoed Lotto.

Het tympanum, een meesterwerk van de Romaanse kunst, onthult clusische invloeden en een stilistische relatie met de beelden van Avenas, toegeschreven aan de meester van Avenas door historicus Edson Armi. De gevel, versierd met Lombardische bands, en de narthex, een mengeling van romaanse en gotische stijlen, getuigen van opeenvolgende architectonische veranderingen. De Religieoorlog (1567) beschadigde de hoge beelden, terwijl de restauraties van de 17e en 19e eeuw elementen zoals de flamboyante Gotische poort (later 15e) of de glazen ramen toevoegden.

In de 18e eeuw beschreef Abbé Shorte Sword het gebouw als "dicht en donker, maar met opgegraven gewelven" en benadrukte de harmonie van zijn beiaard, bekend onder de mooiste van het koninkrijk. Recente opgravingen en studies (1970) hebben de overblijfselen van het klooster, verplaatst in de 19e eeuw voordat ze verdwenen. Ten slotte herinneren de muurschilderingen van de torens, geclassificeerd in 1862, en de nieuwe hoofdsteden van de narthex aan de oorspronkelijke decoratieve rijkdom, die nu gedeeltelijk bewaard is gebleven.

De kathedraal belichaamt lokale historische conflicten, zoals de oppositie tussen Mâcon en Cluny in de 12e eeuw, weerspiegeld in het tympanum onder bevel van bisschop Bérard de Châtillon. Een symbool van episcopale macht, het was ook een kwestie tijdens religieuze onrust: het werd ontslagen door de protestanten in 1567 en verloor zijn liturgische objecten en leed iconoclastische martelingen. De daling in de 18e eeuw, gekoppeld aan structurele problemen, contrasteert met zijn vroegere rol als spiritueel en politiek centrum, zoals blijkt uit het Te Deum van 1791 of het gebruik ervan als Tempel van Reden onder de Terreur.

Oude Sint Vincent wordt vandaag bezocht als een belangrijk overblijfsel van de Bourgondische Romaanse architectuur, naast de abbatiales van Cluny en Tournus. Zijn tympanum, bestudeerd voor zijn pioniersrepresentatie van de God van het Oordeel, en zijn torens met bovenliggende stijlen (Romeinse, Gotische) maken het een uniek getuigenis van de artistieke en religieuze evoluties van de Middeleeuwen in Bourgondië-Franche-Comté.

Externe links