Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het is een unieke archeologische site gelegen in Saint-Mitre-les-Remparts (Bouches-du-Rhône), in de Provence-Alpes-Côte d‐Azur. Geplaatst op een rotsachtige spoor tussen de Lavalduc en Citis vijvers, domineert het een strategisch landschap sinds Neolithicum (ca. 4700 voor Christus). De ontwikkeling ervan was aanvankelijk gekoppeld aan de exploitatie van zout, een overvloedige bron in de omliggende vijvers, en trok uit de 7e eeuw v.Chr. Etruskische handelaren die een rivaliserende commerciële teller in Marseille vestigden. De stad bereikte zijn hoogtepunt tussen de 6e en 2e eeuw v.Chr., gekenmerkt door proto-hellenistische urbanisatie, monumentale wallen en intensieve mediterrane uitwisselingen.

De opgravingen, geïnitieerd door Henri Rolland uit 1935, onthulden een complexe stratigrafie in 8 lagen, die Neolithicum in de 14e eeuw bedekte. Belangrijke overblijfselen zijn een archaïsche wall (VIIe eeuw v.Chr.), een Hellenistische omtrek met vierhoekige torens (IIe eeuw v.Chr.), en paleo-christelijke gebouwen zoals de Basiliek van Sint Vincent (IVe-Vth eeuw). De stad, Ugium genoemd in de late oudheid, werd vernietigd door de Saracenen in 874, vervolgens geleidelijk verlaten ten behoeve van het middeleeuwse dorp Castelveyre, zelf verlaten in 1390 na de verwoestingen van Raymond de Turenne. De ontdekkingen omvatten ook een Wisigothic necropolis (Vth-Vth eeuwen) en sporen van metallurgie of wijnopslag workshops, die een gediversifieerde economie aantonen.

De site onderscheidt zich door zijn hippodamische stedelijke organisatie (IIe eeuw v.Chr.), zijn protohistorische woningen (zoals het Huis van Jarres), en raadselachtige culturele elementen, waaronder cephaloid zuilen suggereren een inheemse heiligdom vergelijkbaar met die van Entremont of Glanum. De overvloedige zoetwaterbronnen (zoals de Bron van Tourtoulane) en opeenvolgende vestingwerken benadrukken hun defensieve en commerciële rol. Vandaag de dag is het oppidum, beheerd door de Gemeenschap van Agglomeratie van het land Martigues, het doel van ontwikkelingsprogramma's om het een plaats toegankelijk te maken voor het publiek, met behoud van de 15.000 archeologische artefacten, voornamelijk keramiek.

De toponymie van de site blijft mysterieus: de oude teksten roepen Mastrabela (IVde eeuw) of Mastramélè (VIde eeuw), maar geen duidelijke naam noemerge voor Ugium (Vde-IXde eeuw) dan Castelveyre (XIIde-XIVde eeuw). De afwezigheid van inscripties, behalve graffites op vazen, beperkt zekerheden. Recent onderzoek, uitgevoerd door Jean Chausserie-Laprée, heeft tot doel zijn late oudheid en middeleeuwse organisatie te verduidelijken, met name door middel van de studie van de 13e eeuwse wallen en de kapel Saint-Blaise, de laatste vesting in hoogte. Gerangschikt in Natura 2000 en beschermd door de wet van 1930, de site belichaamt zowel het lokale als mediterrane erfgoed, een weerspiegeling van de interacties tussen Keltische, Griekse, Romeinse en middeleeuwse culturen.

De open huizen, zoals die van de stad Basse (IIe eeuw voor Christus), onthullen een samenleving georganiseerd in eilandjes, met geplaveide straten en gespecialiseerde huizen (voorraad, metallurgie). De Hoge Stad, gereserveerd voor de elite, kan hebben gehuisvest administratieve of religieuze functies, zoals voorgesteld door een as tumulus geïnterpreteerd als altaar. Herhaalde vernietigingen (vuren rond 625 en 550 v.Chr., Romeinse belegering in de 1e eeuw v.Chr.) en gedeeltelijke rekruteringen (zoals na het verlaten van de 4e eeuw) illustreren opmerkelijke veerkracht. Tegenwoordig worden de archeologische collecties bewaard in Martigues, terwijl de site, die momenteel wordt ontwikkeld, een groot toeristisch en wetenschappelijk potentieel biedt om de culturele dynamiek van de oude Provence te begrijpen.

Externe links