Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Notre-Dame-de-la-Charité Abbey, gelegen in Neuvelle-lès-la-Charité in Haute-Saône, is een Cisterciënzer abdij, opgericht in 1133 door monniken van de Abdij Bellevaux, zelf dochter van Morimond. Ze vestigde zich in Franche-Comté onder impuls van Adelaide de Traves en de aartsbisschop van Besançon Anséric, die een priorij van canons volgde (1128-1133). Zijn eerste abt, Pierre de Vadans (1134-1162), houdt toezicht op zijn groei, gekenmerkt door schenkingen en de stichting van de abdij van Grace-Dieu in 1139. De abdij onderscheidt zich ook door de vroege industriële activiteit, waarbij ijzermijnen en smederijen uit de twaalfde eeuw worden geëxploiteerd, hoewel deze welvaart door regionale conflicten wordt onderbroken.

In de loop der eeuwen werd de abdij ernstig verwoest: in 1477 door de troepen van Lodewijk XI tijdens de oorlog tegen de hertog van Bourgondië, toen in 1569 tijdens de godsdienstoorlogen, en opnieuw in 1638 tijdens de oorlog van tien jaar. Ondanks deze beproevingen steeg het in de 18e eeuw, gedurende welke tijd herbouwde het zijn kerk (circa 1735), zijn abdij (circa 1750) en zijn commons (circa 1775), die een klassieke tuin adopteerde. Deze renaissance werd vooral uitgevoerd door invloedrijke abten, zoals Jean de Watteville, abt van 1607 tot 1649 en prins bisschop van Lausanne.

De Franse Revolutie markeerde een dramatisch keerpunt: de abdij werd geplunderd in 1791, verkocht als nationaal goed, en grotendeels gesloopt. Alleen hydraulische overblijfselen (bassin, molen, dovecote), de kapel, en sommige bijgebouwen blijven over. Het Abbatial huis, omgetoverd tot een kasteel rond 1840, vervolgens van hand veranderd, met name dienen als een vakantiewoning in de jaren 1960 en 1970 voordat een prive-eigendom. De site, gedeeltelijk geclassificeerd als een Historisch Monument (1995-1999), behoudt ook een 18e-eeuwse cisterciënzer koeler en schuur, die getuigen van haar industriële en religieuze verleden.

De abdij illustreert de grillen van de franc-comtoise geschiedenis, tussen economische welvaart, verwoestende conflicten en architecturale renaissances. Het hydraulische netwerk, afhankelijkheden en dovecote, beschermd, herinneren aan zijn middeleeuwse en moderne monastieke organisatie. Tegenwoordig, hoewel meestal verdwenen, blijft zijn voetafdruk bestaan in het landschap en de lokale herinnering, tussen bewaard gebleven erfgoed en archeologische sporen.

De beschermde elementen omvatten de oude abbatiale bijgebouwen, de dovecote, de resten van de kapel, evenals het hydraulische netwerk (kanalen, aquaducten, bruggen). De bijbehorende boerderij en herberg, geregistreerd in 1998, completeren deze set, terwijl de schuur van Fontaine-Robert, omgezet in huisvesting, getuigt van de aanpassing van de Cisterciënzer gebouwen aan hedendaags gebruik.

Externe links