Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Arcier's aquaduct, soms Besançon's aquaduct genoemd, was een 11 km Gallo-Romeinse structuur gebouwd tussen het gehucht Arcier (Vaire commune) en het Castanplein in Besançon. Meestal begraven of half-geïnteresseerd, volgde hij de niveau bochten langs de Doubs om de ontwikkeling te beperken. De 0.22% helling maakte het mogelijk om water uit de bronnen van Arcier, de enige die in staat om de stad te voeden, naar een kastelum divisorium (distributietank) op het huidige Castan Square. Het kanaal, 0,75 tot 0,85 m breed en 1,55 tot 1,62 m hoog, kwam Besançon binnen door een opening in de rots, toekomstige Tailed Gate.

De bouw zou dateren uit het Vespasiaanse tijdperk (ca. 70 AD) of uit Marc Aurèle (ca. 170 AD), met een bevoorrechte hypothese onder de Flavianen (tweede helft van de eerste eeuw). Dit ambitieuze, kostbare en technisch geavanceerde project zou keizerlijke steun hebben gekregen in de erkenning van de loyaliteit van de Sequanes (Gaulische bevolking van Vesontio, huidige Besançon) tijdens de problemen van 68.070 AD. Het aquaduct functioneerde tot de vijfde eeuw, voordat het werd gesneden tijdens de barbaarse invasies en vervolgens verlaten. De overblijfselen, gedeeltelijk zichtbaar langs de D323 (tussen Chalèze en Vaire) of onder het Castan plein, getuigen van bouwtechnieken aangepast aan het terrein: loopgraven, maten in de rots, en substructuren gelegd om de valleien over te steken.

Onder de behouden secties, die van de Combe à Chalèze onthult een muur breed van 3 m, doorboord door een boog en ondersteuning van het kanaal, met zichtbare interieurstukken (kluis, hydraulische mortel, onderhoudsluiken). De gedeeltelijk bewaard gebleven castella divisorium verdeeld water in de stad. In de 17e en 19e eeuw werden twee restauratieprojecten gepland, maar slechts de tweede resulteerde: tussen 1850 en 1855 bouwde Besançon een nieuw aquaduct om de wateren van Arcier te vangen, zoals blijkt uit herdenkingsplaten bij de bron en op het stuwmeer van Sint-Jan, ontworpen door architect Alphonse Delacroix. Tegenwoordig voeden deze wateren nog steeds een deel van de stad, sinds 1935 behandeld door de Malate fabriek.

Het aquaduct wordt bij decreet van 22 oktober 2021 als historische monumenten beschouwd en passeert vier gemeenten (Vaire, Chalèze, Montfaucon, Besançon). De overblijfselen, verspreid over particuliere of openbare percelen, illustreren de hydraulische ontwikkeling van een oude stad hoofdstad. Uniek aquaduct bekend om Vesontio, vergelijkt het met dat van Montjeu (automatisch voer), door zijn afmetingen en technieken. De lay-out, het vermijden van rechte lijnen, combineert niveau curven om het werk te minimaliseren, weerspiegelt een pragmatische engineering karakteristiek van de Romeinen.

Externe links