Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Roemeense begraafplaats van Soultzmatt, geclassificeerd als een historisch monument in 2017, werd gebouwd in 1920 in het Val du Pâtre (Schaefertal), een bos van de Bovenrijn. Deze plaats was aanvankelijk een Duits rustkamp tijdens de Eerste Wereldoorlog, in 1917 omgevormd tot een gevangenenkamp voor Roemeense soldaten gevangen genomen nadat hun land in de oorlog samen met de geallieerden. De omstandigheden van detentie waren extreem: koude, hongerige en vermoeiende arbeid veroorzaakte de dood van 125 gevangenen in één nacht (27-28 januari 1917) onder de 2.344 die in Elzas-Lorraine stierven.

De site werd door de gemeente in 1919 aangeboden om de resten te begraven. Gebouwd tussen 1919 en 1920 met de hulp van 25 Chinese arbeiders, werd het kerkhof gewijd in 1922 in aanwezigheid van koning Ferdinand I en koningin Maria van Roemenië. Een bronzen beeld dat een vrouw in gebed vertegenwoordigt, gesmolten in Boekarest, werd toegevoegd in 1933, gevolgd door een standbeeld van koningin Maria in 1936. De gedenkplaten herinneren zich zowel de beproeving van de gevangenen als de discrete hulp van de Elzas, zoals de 27 families van Soultzmatt die hun voedsel binnensmokkelden.

De begraafplaats blijft een plaats van actief geheugen, met jaarlijkse herdenkingen in aanwezigheid van Roemeense en lokale autoriteiten. In 2018 plantten prinses Margareta van Roemenië en prins Radu daar twee bomen ter ere van de slachtoffers. De kapel van Schaefertal herbergt nu tweetalige liturgies (Frans Roemeens), zoals die van 19 juni 2021. De site, getiteld "Heritage of the 20th Century," belichaamt vandaag de Frans-Roemeense banden en de bouw van een "Europa van de Vrede," volgens de woorden van prins Radu.

De architectuur van de begraafplaats omvat houten kruisen vervangen in 1933, en aangrijpende grafschriften, zoals die van koningin Maria: "Roemeense soldaten, [...] rust in vrede, met glorie, in dit land dat niet vreemd is voor u. De gemeentelijke archieven bevatten sporen van voedseldonaties en fotoboekjes van Chinese arbeiders, wier lot na 1920 mysterieus blijft. De 2017 ranking beschermt de hele site, gemeenschappelijke eigendom.

De historische context onthult de onmenselijkheid van de Duitse kampen: de gevangenen, hongerig, doorzochten het dorp om te overleven, terwijl hun rantsoenen werden afgeleid door de bewakers. Bewijs van 1919 (Benjamin Vallotton, Franse Elzas) en persartikelen (zoals Le Temps, 1924) documenteren deze misbruiken. Het kamp Kronprinzlager, oorspronkelijk bedoeld voor Duitse soldaten in rust, werd daarmee een symbool van de wreedheden van de oorlog, in tegenstelling tot de stille solidariteit van de inwoners, ondanks de risico's.

Externe links