Eerste bouw XIIe siècle (≈ 1250)
Groot werk en Romaanse structuur
1827
Napoleontisch kadastrale plan
Napoleontisch kadastrale plan 1827 (≈ 1827)
Bestaande sacristie en foreporch
XIXe siècle
Toevoeging van de kapel
Toevoeging van de kapel XIXe siècle (≈ 1865)
Kapel gewijd aan de Maagd
23 avril 1979
Registratie historisch monument
Registratie historisch monument 23 avril 1979 (≈ 1979)
Officiële bescherming van gebouwen
Aujourd'hui
Aujourd'hui
Aujourd'hui Aujourd'hui (≈ 2025)
Position de référence.
Geklasseerd erfgoed
Kerk (Cd. A 155): inschrijving bij beschikking van 23 april 1979
Oorsprong en geschiedenis
De kerk van Saint-Gilles van Peyrus-Massas is een 12e-eeuws religieus gebouw, gekenmerkt door een enkel schip groter dan het koor, afgewerkt met een halfronde apsis. De klokkentorenmuur, gelegen aan de westelijke gevel, en de kalksteenstructuur (medium apparaat) zijn typisch voor de Romaanse architectuur. Alleen de sacristie en kapel, gebouwd in steen, verschillen in hun materiaal. Het dak, bedekt met holle tegels, bevat verschillende vormen: lange strengen voor het schip, appenti voor de sacristie, en halfrond voor het koor. Het interieur, ongeobserveerd, wordt beschreven als een paneeld schip en een gewelfd refrein in cul-de-four, met een houten stand die toegang geeft tot de klokken.
De oorspronkelijke bouw dateert uit de 12e eeuw, maar latere toevoegingen veranderden het gebouw: de kapel van de Maagd, de sacristie en de voorportaal dateren waarschijnlijk uit de 19e eeuw, hoewel de laatste en de sacristie al op het kadastrale plan van 1827, wat een oorsprong in de 18e eeuw suggereert. Twee uitlopers versterken de apsis, smaller dan het schip. De kerk is sinds 1979 beschermd door een inscriptie in de Aanvullende Inventaris van historische monumenten, die haar erfgoed belang benadrukt.
Het gebouw illustreert de lokale architectonische evolutie en mengt originele Romaanse elementen en latere uitbreidingen. Zijn inscriptie in 1979 bevestigt zijn historische waarde, terwijl de structuur door de eeuwen heen functionele en esthetische aanpassingen weerspiegelt. De gemeenschappelijke woning zorgt nu voor het behoud ervan, hoewel de praktische informatie over het bezoek beperkt blijft in de beschikbare bronnen.