Logo Musée du Patrimoine

Alle Franse erfgoed ingedeeld naar regio's, departementen en steden

Brizgyberg Protohistorisch district à Illfurth dans le Haut-Rhin

Haut-Rhin

Brizgyberg Protohistorisch district


    68720 Illfurth
Enceinte protohistorique de Britzgyberg
Enceinte protohistorique de Britzgyberg
Enceinte protohistorique de Britzgyberg
Enceinte protohistorique de Britzgyberg
Enceinte protohistorique de Britzgyberg
Enceinte protohistorique de Britzgyberg
Crédit photo : Jorune - Sous licence Creative Commons

Tijdlijn

Âge du Fer
Antiquité
Haut Moyen Âge
Moyen Âge central
Bas Moyen Âge
Renaissance
Temps modernes
Révolution/Empire
XIXe siècle
Époque contemporaine
600 av. J.-C.
500 av. J.-C.
400 av. J.-C.
100 av. J.-C.
0
1800
1900
2000
650–630 av. J.-C.
Stichting Oppidum
Début Ve siècle av. J.-C.
Verwijdering van de wal
Vers 430 av. J.-C.
Verlaten na het vuur
1850
Herontdekt terrein
1904
Zoekopdrachten van Karl Gutmann
1989
Registratie Historisch Monument
Aujourd'hui
Aujourd'hui

Geklasseerd erfgoed

Totaal blijft, met inbegrip van de bodem (circa 13-19, 257-273): boeking bij beschikking van 22 december 1989, gewijzigd bij beschikking van 1 december 1995

Kerncijfers

Karl Gutmann - Archeoloog en prehistoricus Ontdek tanks en sloten in 1904.
Roger Schweizer - Mulhusiaanse archeoloog Regisseert de eerste moderne opgravingen (1970).
Anne-Marie Adam - Archeoloog (Univ. Straatsburg) De opgravingen zijn in 2006 heroverd.
Saint Brice de Tours - Saint Christian (opvolger van Sint-Martin) Kapel gewijd sinds 1598.

Oorsprong en geschiedenis

De Brizgyberg is een belangrijke Keltische site van de IJzertijd, gelegen op een heuvel van 390 m boven de zeespiegel in Illfurth (High Rhine), Elzas. Deze strategische plek, bezet van Neolithicum als een eenvoudige passage, wordt tussen 650 en 630 v.Chr. een aristocratisch fort dat de uitwisselingen tussen het noorden en zuiden van Gallië beheerst. De opgravingen onthulden overblijfselen van stenen wallen bekleed met sloten, evenals geïmporteerde luxe voorwerpen (phocean amforae, zolder keramiek met zwarte figuren, fibula ingelegd met koraal), bewijzen van zijn status als een prinselijke site gekoppeld aan een krachtige lokale elite. De geografische ligging, bij de samenvloeiing van Ill en Largue en bij het Belfort gat, maakte het tot een belangrijke militaire en commerciële hub.

Rond het begin van de vijfde eeuw v.Chr. werd de site gerenoveerd: de wal werd versterkt aan de zuidelijke en noordelijke kanten van de rotsachtige spoor, die zowel diende als een verdediging en als een opzichtig symbool voor de aristocratie. Op dat moment herbergde L-oppidum een centrum van ambachtelijke productie (metaal, aardewerk) en intense pastorale activiteit in zijn omgeving. Een ambachtelijke buitenwijk, die in 2005 aan de voet van de heuvel aan de Illfurth-zijde werd geïdentificeerd, bevestigt haar economische rol. Echter, het fort werd vernietigd door vuur rond 430 v.Chr. en uiteindelijk verlaten, vallen in de vergetelheid tot de 19e eeuw.

Rond 1850 herontdekt, werd de wal ten onrechte toegeschreven aan een Romeins kamp, vanwege valuta's in de buurt. In 1904 ontdekte archeoloog Karl Gutmann twee tanks, een defensieve sloot en een cabinebodem, die zijn Keltische oorsprong bewijst. De eerste moderne opgravingen begonnen in 1970 onder leiding van Roger Schweizer, gevolgd door die van Anne-Marie Adam (Universiteit Straatsburg) uit 2006. De site, die sinds 1989 (zoals gewijzigd in 1995) als Historisch Monument is opgenomen, levert sinds 2011 keramiek aan het Mulhouse Historical Museum. Zijn toponym, Britzgyberg ("Montagne de Brice"), zou afkomstig kunnen zijn van de Gallois brig- (verstevigde heuvel) of Saint Brice de Tours, geëerd door een kapel sinds 1598.

De site presenteert zich als een 5 hectare lange trapeziumvormige versperring, beschermd door wallen en sloten, die het zuidwesten van de heuvel bezetten. De huidige vegetatie (hetray en eik) maskert gedeeltelijk de overblijfselen, waaronder een imposante helling, overblijfsel van de Keltische wal. Archeologische ontdekkingen (gereedschappen, aardewerk, mediterrane objecten) illustreren de verre uitwisselingsnetwerken van de lokale elite, terwijl metallurgie en aardewerk getuigen van de georganiseerde ambachtelijke productie. Het verlaten van de site valt samen met slecht bekende regionale omwentelingen, maar zijn studie werpt licht op de machtsstructuren en economie van de Elzasische Protohistorie.

Externe links