Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Brizgyberg is een belangrijke Keltische site van de IJzertijd, gelegen op een heuvel van 390 m boven de zeespiegel in Illfurth (High Rhine), Elzas. Deze strategische plek, bezet van Neolithicum als een eenvoudige passage, wordt tussen 650 en 630 v.Chr. een aristocratisch fort dat de uitwisselingen tussen het noorden en zuiden van Gallië beheerst. De opgravingen onthulden overblijfselen van stenen wallen bekleed met sloten, evenals geïmporteerde luxe voorwerpen (phocean amforae, zolder keramiek met zwarte figuren, fibula ingelegd met koraal), bewijzen van zijn status als een prinselijke site gekoppeld aan een krachtige lokale elite. De geografische ligging, bij de samenvloeiing van Ill en Largue en bij het Belfort gat, maakte het tot een belangrijke militaire en commerciële hub.

Rond het begin van de vijfde eeuw v.Chr. werd de site gerenoveerd: de wal werd versterkt aan de zuidelijke en noordelijke kanten van de rotsachtige spoor, die zowel diende als een verdediging en als een opzichtig symbool voor de aristocratie. Op dat moment herbergde L-oppidum een centrum van ambachtelijke productie (metaal, aardewerk) en intense pastorale activiteit in zijn omgeving. Een ambachtelijke buitenwijk, die in 2005 aan de voet van de heuvel aan de Illfurth-zijde werd geïdentificeerd, bevestigt haar economische rol. Echter, het fort werd vernietigd door vuur rond 430 v.Chr. en uiteindelijk verlaten, vallen in de vergetelheid tot de 19e eeuw.

Rond 1850 herontdekt, werd de wal ten onrechte toegeschreven aan een Romeins kamp, vanwege valuta's in de buurt. In 1904 ontdekte archeoloog Karl Gutmann twee tanks, een defensieve sloot en een cabinebodem, die zijn Keltische oorsprong bewijst. De eerste moderne opgravingen begonnen in 1970 onder leiding van Roger Schweizer, gevolgd door die van Anne-Marie Adam (Universiteit Straatsburg) uit 2006. De site, die sinds 1989 (zoals gewijzigd in 1995) als Historisch Monument is opgenomen, levert sinds 2011 keramiek aan het Mulhouse Historical Museum. Zijn toponym, Britzgyberg ("Montagne de Brice"), zou afkomstig kunnen zijn van de Gallois brig- (verstevigde heuvel) of Saint Brice de Tours, geëerd door een kapel sinds 1598.

De site presenteert zich als een 5 hectare lange trapeziumvormige versperring, beschermd door wallen en sloten, die het zuidwesten van de heuvel bezetten. De huidige vegetatie (hetray en eik) maskert gedeeltelijk de overblijfselen, waaronder een imposante helling, overblijfsel van de Keltische wal. Archeologische ontdekkingen (gereedschappen, aardewerk, mediterrane objecten) illustreren de verre uitwisselingsnetwerken van de lokale elite, terwijl metallurgie en aardewerk getuigen van de georganiseerde ambachtelijke productie. Het verlaten van de site valt samen met slecht bekende regionale omwentelingen, maar zijn studie werpt licht op de machtsstructuren en economie van de Elzasische Protohistorie.

Externe links