Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het Guise familiegebouw, gelegen in de Aisne in Guise, is een uniek etablissement geïnspireerd door vierpartijentheorieën, ontworpen door industrieel Jean-Baptiste André Godin om haar werknemers fatsoenlijke huisvesting en collectieve diensten te bieden. Gebouwd tussen 1858 en 1883, bestaat dit "Sociale Paleis" uit drie huizen met glazen binnenplaatsen, een theater, scholen, een wasserij-bad, coöperatieve economen en een recreatietuin. Godin, een voormalige werknemer die dankzij zijn gietijzeren kachels een succesvolle ondernemer werd, wilde een alternatief voor het kapitalisme creëren door rijkdom te herverdelen via een arbeidersvereniging.

De Familister functioneerde als een coöperatie waar de winst scholen, hulpfondsen en pensioenen financierde. De accommodatie, ontworpen om sociale mix en hygiëne te bevorderen, omvat lichte appartementen, douches en een mobiel zwembad. Godin paste zijn "equivalenten van rijkdom" toe en bood arbeiders voorwaarden die vergelijkbaar zijn met die van de bourgeoisie. De architectuur, vaak bekritiseerd om zijn "gevangenis" aspect, werd ontworpen om zelfdiscipline en solidariteit te bevorderen door middel van binnenplaatsen en binnenramen.

In 1880 veranderde Godin zijn bedrijf in de Vereniging van de Familie, een coöperatie waarin de arbeiders eigenaren werden via aandelen die jaarlijks werden verdeeld. Na haar dood in 1888 ging de vereniging door tot 1968, toen ze werd omgezet in een naamloze vennootschap. De site, geclassificeerd als een historisch monument in 1991, werd gerehabiliteerd vanaf 2000 dankzij het project Utopia, restaurant economen, theater en wasserij-pool. Tegenwoordig herbergt het een museum en een cultureel centrum gewijd aan sociale utopie.

De Familister maakt deel uit van de Utopische socialistische beweging, geïnspireerd door Charles Fourier en Robert Owen. Gekritiseerd door zowel marxisten (voor zijn paternalisme) als conservatieven (voor zijn mix), blijft het een symbool van 19e-eeuwse sociale ervaringen. Zijn tuin, met Godin mausoleum en rustieke paviljoen, symboliseerde de overgang tussen primitief en moderniteit. De gebouwen, beschadigd tijdens de Eerste Wereldoorlog, behouden hun oorspronkelijke structuur, die deze architectonische en sociale ambitie weerspiegelt.

Godin zag het werk als een manier van emancipatie. Zijn model was gebaseerd op een meritocratische hiërarchie (partners, deelnemers, leden) en verplicht onderwijs tot 14 jaar, waaronder theater en bibliotheek. De geleidelijke mislukking van de vereniging na 1968 wordt verklaard door het verlies van coöperatieve geest en de verkoop van appartementen. Desondanks beïnvloedt de Familie nog steeds reflecties op sociale huisvesting en de deeleconomie.

Toekomst

Het hele jaar door.

Externe links