Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het Gallo-Romeinse theater van Vieux, gelegen in de oude Aregenua (hoofdstad van de Viducassianen), werd gebouwd tussen het einde van de 1e en het begin van de 2e eeuw. Oorspronkelijk ontworpen als een klassiek theater met een 50 m2 podium en een kelder met een diameter van 67 m, werd het in de tweede eeuw omgevormd tot een hybride gebouw met een 610 m2 arena om gladiatorgevechten (munera) tegemoet te komen. Deze metamorfose, zeldzaam in Gallië, weerspiegelt de aanpassing van lokale elites aan Romeinse praktijken, terwijl het onthullen van budgettaire beperkingen: houten stands, het hergebruik van de natuurlijke helling en een onregelmatige gevel getuigen van een economische constructie.

De 19e-eeuwse opgravingen, geleid door Antoine Charma voor de Société des Antiquaires de Normandie, onthulden de overblijfselen tussen 1852 en 1854, en onthulden een gebouw van 80 meter dat tussen 5.700 en 7.600 toeschouwers kon herbergen. Het theater, verlaten in de derde eeuw na een waarschijnlijke brand, diende dan als een groeve van materialen: de stenen elementen (marmen, friezes) werden hergebruikt als sarcofaag in de Franse necropolis van de "Grand Champ" in de 7e-VIIIe eeuw. De overblijfselen, begraven op een ondiepe diepte nabij de zogenaamde "Le Jardin Poulain," zijn beschermd sinds 1980 (gedeeltelijke classificatie voor Pakket AE 17).

Aregenua, opgericht in de 1e eeuw, ervoer zijn hoogtepunt in de 2e en 3e eeuw onder de Severes, met een monumentale boom gekoppeld aan het eeuwige getinte van notabelen zoals T. Sennius Pelaris, priester en patroon die shows in 238 financierden. De stad, zonder wallen ondanks de verstoringen van de derde eeuw, daalde snel: haar status als administratieve hoofdstad werd overgedragen aan Bayeux vóór de vijfde eeuw. Het theater, een symbool van deze kortstondige romanisering, illustreert ook de vroege achteruitgang van de Viducas, waarvan het grondgebied (2300 km2) werd geabsorbeerd door late keizerlijke hervormingen.

Moderne opgravingen (XX-XXI eeuw) deden weinig om de in de 19e eeuw verworven kennis te verdiepen. Magnetische prospectie in 1982 en enquêtes in 1995 bevestigden de locatie van het theater, maar het plan blijft onvolledig (het interne verkeer en zuidoostelijke hoek ontbreken). Het gebouw, uniek in Normandië door zijn dubbele functie (scene + volledige arena), onderscheidt zich van de Gallische theaters-amphithéâtres door een grondige revisie in plaats van een eenvoudige aanpassing. Zijn onregelmatige vorm en bescheiden materialen (kalksteen, hout) brengen het dichter bij de modellen van Lillebonne of Lisieux, reflecteert beperkte middelen en een lokale beroepsbevolking met weinig ervaring.

De theaterwijk, die perifeer en ambachtelijk was, herbergde ook houten huizen en het "huis aan de U-yard," een bescheiden stedelijke residentie. Na het verlaten van de site werd heringericht door een landelijke bezetting al in de 7e eeuw, zonder opvallende sporen van zijn Romeinse verleden. De overblijfselen, nu onzichtbaar maar gemarkeerd door een heuvel in de buurt van het museum parkeerplaats, herinneren aan de stedelijke mislukking van Arigenua, wiens bevolking (5.000-6.000 inwoners op zijn hoogtepunt) migreerde naar Bayeux of landgoederen uit de vierde eeuw.

De herontdekking van het theater maakt deel uit van een lange archeologische geschiedenis: al in 1588 bevestigde de "Marble of Thorigny" (statusbasis met vermelding van T. Sennius Spelaris) het belang van de site. In de 17e eeuw verkenden Nicolas-Joseph Foucault en Antoine Galland de thermale baden, terwijl Arcisse de Caumont veronderstellingen maakte over de locatie van het theater in 1840. De opgravingen van Charma, hoewel beperkt door financiële middelen (1.700 frank), maakten een gedetailleerd plan mogelijk, nu aangevuld met geofysische methoden. De site, beschermd maar niet toegankelijk, blijft een belangrijke mijlpaal in het begrijpen van Romanisering in Neder-Normandië.

Externe links