Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Botzaris metro ingang, gelegen in het 19e arrondissement van Parijs, is een van de symbolische creaties van de architect Hector Guimard voor het Parijse grootstedelijk netwerk. Ontworpen in 1900 als onderdeel van een dringende opdracht voor de Universele Tentoonstelling van hetzelfde jaar, illustreert dit artikel de Art Nouveau stijl door het gebruik van rondingen geïnspireerd door de plant, het mengen van ijzer, gietijzer, glas en geëmailleerde lava. Guimard werd gekozen voor zijn innovatieve en modulaire aanpak, maar was geen winnaar van de eerste wedstrijd.

De metro-ingangen van Guimard, inclusief die van Botzaris, werden gerealiseerd in een context van snelle modernisering van Parijs. De Compagnie du chemin de fer métropolitain de Paris (CMP) trachtte de stad te voorzien van een ondergronds netwerk vóór de Universele Tentoonstelling van 1900, symbool van technische en esthetische vooruitgang. Guimard stelde gestandaardiseerde modellen voor, zoals covered edicles of eenvoudige balustrade entourages, waarvan candelabras en gesneden gietijzeren tekens iconen van het Parijse landschap werden. Ondanks conflicten met de CMP, vooral over kosten en artistiek eigendom, werden zijn creaties tot 1913 geïnstalleerd.

De ingang van Botzaris, net als andere werken van Guimard, werd in de 20e eeuw met vernietiging bedreigd vanwege de achteruitgang van Art Nouveau en dure onderhoudsbehoeften. Vanaf de jaren zestig leidde het besef van het erfgoed echter tot de bescherming en restauratie van deze monumenten. De entourage van Botzaris, geregistreerd bij de Historische Monumenten in 2016, getuigt vandaag van deze rehabilitatie. De kenmerkende elementen van gietijzeren balustrades, open werken en candelabras in de vorm van 'brins de muguet' maken het een bewaard gebleven voorbeeld van de Guimard esthetiek, het mengen van stedelijke functionaliteit en artistieke durf.

De gebruikte materialen weerspiegelen de technische vernieuwingen van die tijd: het gietijzer, geproduceerd door de Fonderie d'art du Val d'Osne, maakte een serie reproductie mogelijk van de organische motieven die Guimard dierbaar waren, terwijl de geëmailleerde lava, geleverd door Eugène Gillet, resistente gekleurde panelen bood. De oranje verrines, gemaakt door Pantin's kristallaire, en de geëmailleerde plaatborden voltooiden deze set, waar elk detail werd ontworpen om structuur en inrichting te harmoniseren. Ondanks de aanvankelijke kritiek werden sommige van hen die een 'noodle stijl' of te chique esthetiek zagen, los van de visuele identiteit van Parijs.

Het nageslacht van de Botzaris ingang maakt deel uit van een bredere beweging van herontdekking van Art Nouveau. Na decennia van verwaarlozing, waar veel van de edicles werden gesloopt of vervangen door Art Deco-modellen, markeerden de jaren zeventig een keerpunt met restauratiecampagnes. In samenwerking met de Historische Monumenten heeft de RATP zich ertoe verbonden hun originele kleuren en materialen terug te geven, zoals blijkt uit de renovatie van het entourage van Botzaris. Deze ingang, met zijn vloeibare lijnen en gestileerde plantenmotieven, belichaamt vandaag zowel het erfgoed van Guimard als de Belle Époque, een periode waarin Parijs werd omgevormd tot een moderne hoofdstad.

Naast zijn functionele rol neemt de ingang van Botzaris deel aan een bredere symboliek, die van een veranderend Parijs aan het begin van de twintigste eeuw. De organische vormen van Guimard, vaak geïnterpreteerd als verwijzingen naar de natuur (bellulas, muguettes, insectenschelpen), contrasteren met het industriële rationalisme van de metro. Deze balans tussen kunst en techniek, dierbaar aan Art Nouveau, maakte metro ingangen tot objecten van fascinatie, opgenomen in schilderkunst, literatuur en zelfs bioscoop. De komst van Botzaris, door het behoud ervan, biedt dus een tastbare getuigenis van deze tijd toen de kunst werd uitgenodigd in de stedelijke dag.

Externe links