Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De kerk van Notre-Dame-de-Toute-Grâce, gelegen op 1000 meter boven zeeniveau op het plateau van Assy (Passy, Haute-Savoie), werd gebouwd tussen 1937 en 1946 onder impuls van Canon Jean Devémy. De laatste, kapelaan van de plaatselijke sanatoriums, wilde een plaats van ere te bieden aan de zieke en verpleegkundige personeel van dit station bekend om de behandeling van tuberculose. De architect Maurice Novarina, oorspronkelijk uit Savoie, ontwierp een sober gebouw in lokale groene steen (Taveyannaz zandsteen), hout en leisteen, geïnspireerd door alpine chalets, met een 28-meter klokkentoren harmonieus geïntegreerd in het berglandschap.

Het interieur, toevertrouwd aan de grootste moderne kunstenaars van die tijd, veranderde deze nederige kerk in een artistiek manifest. Canon Devémy, geadviseerd door de Dominicaanse vader Marie-Alain Couturier, verzocht grote figuren zoals Georges Rouault (Vitrals van de Passie), Henri Matisse (Keramische van Saint Dominique), Marc Chagall (Baptistère en Passage van de Rode Zee), of Fernand Léger (Mosaïek van de Litanias van de Maagd). Deze samenwerkingen, vaak verkregen door netwerken van vriendschappen, zorgden voor controverse tussen de traditionele geestelijken tijdens de inwijding in 1950, vanwege de avant-gardistische stijl van de werken.

Een van de opmerkelijke prestaties is het getormenteerde wandtapijt van Jean Lurçat in het koor, het door Germaine Richier gekerfde kruis Christus (verborgen 20 jaar voor zijn iconoclastische karakter), of de glas-in-lood ramen van Jean Bazaine, badend het schip van een symbolisch licht. De kerk, geclassificeerd als een historisch monument in 2004, belichaamt de vernieuwing van de heilige kunst in de 20e eeuw, mengen spiritualiteit en creatieve durf. Sinds 2000 organiseert zijn parvis een hedendaagse sculptuur, Plaidoyer for Human Rights, ondanks Novarina's voorbehoud.

Het Assy plateau, voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog, was een hoge medische site met ongeveer 20 sanatoriums. De kerk werd opgevat als een toevluchtsoord voor zieken, met een open crypte uit 1941. Lokale materialen (steen, hout) en regionale ondernemingen onderstrepen hun territoriale verankering. Vandaag is het gebouw gratis te bezoeken, met vrijwilligersgidsen in de zomer om haar artistieke en spirituele geschiedenis te verklaren.

Novarina's architectuur, zowel robuust als schoon, dialoog met interieurwerken. Het schip, geflankeerd door lage kanten en overdonderd door een walk-in, roept Romaanse kerken, terwijl de arcades in de middelste hanger rust op monolithische pilaren. De klokkentoren, massief verticaal, balanceert de samenstelling. Buiten creëren het Léger mozaïek en de glas-in-loodramen van Rouault (Bouquet de fleurs) een kleurrijk contrast met de groene steen, waardoor de dialoog tussen kunst en natuur versterkt wordt.

Externe links