Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De middeleeuwse omheining van Straatsburg vindt zijn oorsprong in de Romeinse vestingwerken van Argentoratum, een legioenkamp dat rond 12 v.Chr. door de Legio II Augusta is opgericht om de rhenan limoenen veilig te stellen. De eerste houten en aardwallen, gebouwd in de eerste eeuw, werden vervangen door kalksteen muren (II eeuw) en vervolgens in roze zandsteen (IIIde-IVde eeuw), doorboord met halfronde torens. Deze verdedigingen, 550 meter lang en ongeveer 19 hectare, beschermden een geschatte bevolking van 20 000-30 000 inwoners tot de vijfde eeuw.

In de middeleeuwen breidde Straatsburg zich uit tot voorbij het Romeinse kasteel, waarvoor vier opeenvolgende uitbreidingen van de leefruimte tussen de 11e en 15e eeuw nodig waren. De eerste middeleeuwse muur (XI-XII eeuw) bedekte de Neustadt en haar parochies, terwijl de tweede (XIII eeuw) de Grande Île en de Finkwiller wijk omvatte. De Bridges-Coutures (XIII eeuw), een muurbrug met vierkante torens over de armen van de Ill, en de toren van Deniers (1322), symbool van de gemeentelijke vrijheden, markeerde deze periode. De derde uitbreiding (1370-1390) omvat de westelijke voorsteden, met 76 hectare beschermd door 6 vierkante torens en 17 achthoekige torens.

De vierde en laatste uitbreiding (14de-15de eeuw) beveiligde de Krutenau, een oostelijke buitenwijk van 27 hectare, met een bakstenen behuizing een kilometer lang. Op zijn hoogtepunt in 1444 bedekte de versterkte omheining 202 hectare, met bijna 25.000 inwoners. Externe bedreigingen, zoals de Scourgers (1444) of de vooruitgang van de artillerie, leidden tot moderniseringen, met name onder ingenieur Daniel Specklin (XVI eeuw), die bastions introduceerde aangepast aan de wapens. Zijn systeem, geïnspireerd door Italiaanse theorieën maar geoptimaliseerd voor flankschoten, werd gedeeltelijk toegepast vóór de overgave van Straatsburg tegen Lodewijk XIV in 1681.

Onder Franse overheersing versterkte Sébastien Le Prestre de Vauban de bestaande behuizing door een citadel (1682) en een dam op Ill (1685-1700) toe te voegen voor defensieve overstromingen. De citadel, ontworpen als een autonome brug, bewaakte de Rijnbrug en herbergde een permanent garnizoen. De Vauban-dam, een 13-schoorstenen sluisbrug, liet de zuidelijke voorsteden onderdompelen in geval van belegering. Deze ontwikkelingen maakten deel uit van een netwerk van Alsatiaanse bolwerken (Belfort, Neuf-Brisach) om invasies tegen te gaan.

Het beleg van 1870, tijdens de Frans-Pruisische oorlog, onthulde de grenzen van vestingwerken tegen moderne artillerie. Na 46 dagen bombardementen capituleerde de stad, waardoor 661 militaire doden en 200 burgers, evenals grote schade (Kathedraal, Temple-Neuf). Onder Duits bestuur (1871-1918) werd Straatsburg een versterkt plein van het Tweede Rijk, met een riem van 14 sterk losgekoppeld (Von Biehler systeem) en een nieuwe stadswijk (1876-1884). Het 11 km lange wal met bevochten bastions werd ontmanteld na 1918, waardoor slechts enkele resten geheim bleven.

Vandaag de dag is de middeleeuwse omheining van Straatsburg beperkt tot symbolische elementen zoals de Ponts-Coutures, de Tour du Bourreau of delen van muren (rue du Fossé-des-Orphelins, boulevard du Président-Wilson). Deze resten getuigen van bijna twee millennia militaire geschiedenis, naast moderne stedelijke ontwikkelingen, herinneren aan het verleden van de vrije stad van het Heilige Rijk, dan van de regionale hoofdstad onder de Franse en Duitse overheersing.

Externe links