Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

Het Queen Berengère Museum is een set van drie houten huizen gelegen aan de gelijknamige straat in Le Mans, in het hart van de stad Plantagenet. Hoewel de naam Berengère de Navarra (1165-1230), echtgenote van Richard Coeur de Lion, oproept, dateert het hoofdgebouw eigenlijk uit de late 15e eeuw en werd herbouwd door middeleeuwse kooplieden, de Verons. De populaire legende combineert deze huizen met de dood van de koningin, maar historisch onderzoek suggereert een connectie met de familie Bellanger, een rijke lijn van handelaren en advocaten die de plaats sinds 1403 had bezet. Het huis genaamd "de l'Annonciation" (n°9) onderscheidt zich door zijn gevel, gebeeldhouwd met beeldjes van de Maagd en Angel Gabriel, geïnspireerd op de Italiaanse stijl met arabesken en vegetarische motieven.

In de 19e eeuw werden deze huizen, toen verlaten, herontdekt dankzij een lithografie van Alexander Boyot en werd een symbool van romantisch enthousiasme voor de Middeleeuwen. In 1836 plunderden antieke dealers een deel van de buitensculpturen, zoals acht beeldjes omgezet in tafelvoetjes. In het licht van deze verslechtering probeerde burgemeester Louis Cordelet het erfgoed te beschermen, maar pas in 1881 werden de huizen geclassificeerd als historische monumenten. Een brand beschadigde vervolgens de structuur, voordat Adolphe Singher, directeur van de Mutuelles du Mans, kocht ze terug in 1891 om ze te herstellen in een renaissance stijl, zelfs het vinden van beelden verspreid in de Orne.

Het museum is officieel geopend in 1925 en presenteert lokale etnologische en artistieke collecties, zoals keramiek van Ligron, schilderijen van Théodore Boulard, of meubels typisch voor Maine. De tentoonstellingen riepen het landelijke leven van Sarthië op, handwerk (sabs, houtbewerking) en industrialisering (gieterijen). Onder de opmerkelijke stukken waren terracotta speren, symbolen van rijkdom, en werken van pottenbakker Louis-Léopold Thuilant, onsterfelijk gemaakt door de foto's van Robert Doisneau. In 2022 werden zijn collecties overgebracht naar de musea van Tesse en Jean-Claude Boulard-Carré Plantagenêt.

Het renaissancehuis, met zijn gesneden zandsteen van een ram en zijn opmerkelijke kader, illustreert de weelde van de kooplieden van Le Mans aan het einde van de Middeleeuwen. Het seigneuriale oratorium, de gotische haarden (met inbegrip van een vorm van het museum van Cluny), en de meubels uit de 15e en 16e eeuw maakten het tot een zeldzame getuigenis van de civiele architectuur van die tijd. De "vuurkamer" met zijn twee-lichaams buffet en basset (typisch Sarthois meubilair), herstelde een burgerlijke binnenlandse sfeer, terwijl de bovenste verdiepingen religieuze, medische en ambachtelijke voorwerpen, zoals blikken of Gregoriaanse liederen boeken.

De geschiedenis van het museum is ook die van de verzamelaars. Adolphe Singher, een kunstliefhebber, publiceerde in 1898 een catalogus van 70 pagina's en opende haar deuren voor het publiek, lang voordat de stad het kocht. Madame Liger, weduwe van een grote verzamelaar, presenteerde grote stukken, zoals een 14de eeuwse seigneuriële bank of een wandtapijt van Louis XII. De donaties werden voortgezet in de 20e eeuw, met schilderijen van Paul Soyer die lokale gieterijen of portretten van arbeiders vertegenwoordigen door Charles Eugène Morancé. Zo werd het museum een herinneringsplaats van de Sarthe, die architectonisch erfgoed, dagelijks leven en industriële revolutie mixte.

Ondanks de sluiting blijft het gebouw een symbool van middeleeuwse en herboren mannen. Zijn classificatie in 1881 en vervolgens in 1913 onderstreepte zijn erfgoed belang, terwijl zijn half-gevormde gevels en gesneden decoraties getuigen van de knowhow van de ambachtslieden van Maine. De controverses rondom zijn naam (Bellanger vs Berengère) en de soms fantasievolle restauraties van Adolphe Singher voegen zijn mysterie toe. Vandaag de dag, hoewel de collecties zijn verspreid, blijft het huis van Koningin Bérengère een belangrijke getuige van de stedelijke en culturele geschiedenis van Le Mans, tussen de legende van de plantagenêt en de commerciële realiteit.

Externe links