Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De ruïnes van de zogenaamde Lanleff Tempelrotunda, gelegen in Lanleff in de Côtes-d'Armor, vormen een uitzonderlijk Romaans gebouw volgens zijn circulaire plan, geïnspireerd door de Heilige Sepulchre van Jeruzalem. Hoewel vaak geassocieerd met fantasierijke hypothesen (Romeinse, Gallische of Tempeliers tempel), is het eigenlijk een van de eerste Marian rotondes in Europa, gebouwd tussen de 10e en 11e eeuw. De architectuur, bestaande uit twee concentrische behuizingen gescheiden door een wandeling, en de 120 expressieve sculpturen (mens, dier, geometrisch) maken het tot een juweel van Bretonse romaanse kunst. De kapitelen en basissen van zuilen, zoals Adams bescheidenheid met zijn vingers, getuigen voor die tijd van een zeldzame artistieke knowhow.

Het eerste document over de kerk van Sainte-Marie de Lanleff stamt uit de 11de en 12de eeuw: een niet-afgestudeerde daad van donatie van de monniken van Léhon door Trihan de Chatelaudren, na 1061 maar vóór 1148. Na eeuwen vergeten te zijn, werd het gebouw in de 18e eeuw herontdekt door Jean-Baptiste Ogé, die de dubbele structuur en versierde zuilen beschreef. Prosper Mérimée, op reis naar Bretagne, liet hem registreren voor de inventaris van historische monumenten in 1840 voor zijn eindklassering in 1889. In de 19e eeuw dienden de ruïnes als vestibule voor de parochiekerk Sainte-Marie, gebouwd in 1859 in de buurt.

De debatten over exacte datering blijven bestaan: sommige specialisten stellen het einde van de 9e eeuw voor vanwege de archaïsche stijl van sculpturen, terwijl andere voorstander zijn van de 10e eeuw, met nadruk op de ruimtelijke en muurschildering meesterschap van het gebouw. Vandaag de dag blijft slechts één deel van de buitenomtrek over, met twee van de drie originele apsidiolen. De Lanleff Tempel, opgericht in 2008, doet onderzoek en organiseert bezoeken om de mysteries van dit monument te verkennen, een symbool van het Bretonse religieuze erfgoed en de invloed van middeleeuwse bedevaarten naar Jeruzalem.

Lanleff, een trève van Lanloup onder de Ancien Régime, behoorde tot Goëlo County en het bisdom Dol. De gemeente, opgericht in 1790, betaalde een zware tol tijdens de Eerste Wereldoorlog (14 doden, waaronder 4 matrozen), maar geen tijdens de Tweede. De tempel, vaak ten onrechte Tempel van de Tempeliers genoemd, hoewel er geen bewijs is dat de orde aan deze site gekoppeld is, illustreert het belang van circulaire gebouwen in de Bretonse religieuze architectuur, zoals het Heilige Kruis van Quimperlé. Zijn roze zandsteen en wieg gewelven, een van de oudste in de regio, maken het een unieke getuigenis van Romaanse innovatie in Bretagne.

Veronderstellingen over zijn oorspronkelijke functie (doop, seigneuriale kerk, Mariaanse plaats van aanbidding) blijven open. Echter, opgravingen en stilistische studies onthullen een waarschijnlijke religieuze bestemming, gekoppeld aan Marian aanbidding die ontstond in de Middeleeuwen. De betrokken zuilen, de volle bogen en de smalle ramen van de buitenomtrek verraden een verlangen naar monumentiteit, ondanks de bescheiden afmetingen (30 voet in diameter). Gerangschikt een historisch monument sinds 1889, de site is nu eigendom van de gemeente en is onderworpen aan strikte bescherming, terwijl toegankelijk blijven voor het publiek voor rondleidingen.

De regio, gekenmerkt door een mild oceanisch klimaat en landschap van talqueous schalie, was onder het Oude Regime een territorium van onbruikbaar domeinen (de Lokale Verbonden) en kleine seigneuries. Lanleff, ingesloten in het bisdom Saint-Brieuc maar afhankelijk van Dol, weerspiegelt de middeleeuwse Bretonse geopolitieke spanningen. De Tempel, met zijn sculpturen met verschillende invloeden (cels, Karolingisch, oosters) kan ook getuige zijn van de culturele uitwisselingen in verband met maritieme routes en pelgrimstochten, in een Bretagne vervolgens richting Engeland en de Middellandse Zee.

Externe links