Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De oude baden van Alauna, gelegen in Valognes in de Manche, vormen een Gallo-Romeinse thermische complex gebouwd in de tweede helft van de eerste eeuw (tussen 60 en 80). In de derde eeuw werden hun metselaars niet meer gebruikt. Hun symmetrische plan, typisch voor de thermale baden van Nero, organiseert rond een centrale as met koude en warme zwembaden, frigidarium, caldarium en sudatorium. De opgravingen van de jaren negentig maakten het mogelijk hun plan volledig te herstellen voordat ze werden gebouwd in een archeologische tuin.

De site, gedeeltelijk stijgend voor 12 meter, ligt ten noordwesten van de oude agglomeratie van Alauna, vlakbij de Cardo maximus. Aangedreven door een aquaduct van 800 meter, gebruikte het complex de lokale geologische bronnen (kalk, klei, zand) om het te bouwen. De architectuur optimaliseerde de natuurlijke topografie, met warme delen onderaan geplaatst om opgravingen te beperken. De muren, dik van 1,20 tot 2 meter, werden gebouwd in opus vittatum (calcareous honingraat) en architectonische terracotta voor de verwarmingsdelen.

In 1862 werden de thermale baden door Pierre-Joseph Dunod als zodanig geïdentificeerd aan het eind van de 17e eeuw, na eeuwen van materiaalherstel. De opgravingen van 1695, 1840 en 1990 onthulden hun interne organisatie, hun verwarmingssystemen (hypocausten, praefurnia) en hun ontmanteling als gevolg van de achteruitgang van Alauna. In 2020 heeft georadar prospectie potentiële extra gebouwen geïdentificeerd, zoals een bleker of mansio, wat een grotere stad aanduidt (3.000 tot 4.000 inwoners).

Het complex, de enige bekende thermische inrichting in Alauna, roept vragen op over de capaciteit voor zo'n grote bevolking. Het symmetrische plan, met tweepersoonskamers (apodyteria, unctoria, tepidaria), toegestaan voor modulatie van de aanwezigheid en gedeeltelijk onderhoud zonder totale sluiting. De overblijfselen, tussen de zeldzame Romeinse verhogingen bewaard in Normandië met Lillebonne theater, zijn nu toegankelijk in een archeologische tuin open voor het publiek.

De watertoevoer, voorzien van een ondergronds aquaduct dat de lucht in de buurt van de thermale baden raakte, eindigde in het sudatorium na een reis van 800 meter. Het afvalwater werd via sculpins aan de Merderet geloosd, waaronder één die het koude zwembad vasthield. Het dak, uitgestorven, was waarschijnlijk gewelfd voor de warme kamers, met een deken "begraven" in de buitenmuren, zoals gesuggereerd door de hoge onderhoudsgangen. De interieurdecoraties, die nu onbekend zijn, moesten geschilderde coatings of fineer bevatten, terwijl de buitenkanten afhankelijk waren van wisselende materialen.

Gerangschikt onder de eerste Franse historische monumenten (1862), overleefden de thermale baden de bombardementen van 1944. Hun lopende studie onthult een meer complexe oude stad, met heiligdommen veronderstellingen, een forum, en misschien een tweede thermische complex in de buurt van de cardo en de decumanus. Recent onderzoek, uitgevoerd door CNRS en INRAP, heeft tot doel de omvang van Alauna en haar rol in Gallo-Romeinse dagelijks leven te verduidelijken.

Externe links