Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De fabriek Batignolles, gelegen aan de Rue du Ranzay in het district Nantes Erdre, werd in 1917 gebouwd door de familie Goüin voor hun dochteronderneming Batignolles-Châtillon, gespecialiseerd in de productie van locomotieven. Ontworpen door ingenieur Eugene Freyssinet, pionier van gewapend beton, omvatte het tien ruime schepen voor duizenden werknemers. De fabriek produceerde aanvankelijk Pacific locomotieven, alvorens zijn productie te diversifiëren in de jaren 1950 (tanktorens, torpedobuizen, draaiend drukken). De arbeiderssteden (Ranzay, Baratte, Halvêque) werden ten oosten van Nantes gebouwd, waarbij woonhuizen werden gedifferentieerde volgens de statuten: stenen huizen voor leidinggevenden, houten paviljoens voor werknemers, en collectieve gebouwen of wagens voor buitenlandse werknemers (Pools, Duits, Italiaans, enz.).

Een symbool van sociale strijd, de fabriek was een bolwerk van de CGT in de jaren 1920. In 1922 organiseerde de CGTU acties tegen ontslag, gevolgd door represailles van werkgevers. In 1936 leidde een bezetting van één week tot een stijging van 5 frank voor werknemers. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden 16 verzetsstrijders neergeschoten en de fabriek werd gebombardeerd in 1943. Na de oorlog hielden conflicten aan, vooral tijdens de stakingen van 1955 met de marinearbeiders van Saint-Nazaire. In mei 1968 werd de fabriek opnieuw bezet, en in 1973 werd een beweging voor loonstijgingen afgebroken tot kantoorruïne.

Door Schneider in 1963 en vervolgens door Creusot-Loire in 1970 werd de fabriek in handen van Creusot-Loire en daalde tot het faillissement van 1984, wat resulteerde in een splitsing in drie entiteiten (Rockwell, Batignolles Thermal Technologies, Worthington). Gedeeltelijk geclassificeerd als historische monumenten sinds 3 augustus 2022, de architectuur mixt gewapend beton en industriële loodsen. Een van de beschermde elementen zijn de Naves A to K, de betonnen portalen, het documentatiecentrum ontworpen door Roland Bechmann, en een monument voor de doden gewijd aan de arbeiders. De ingenieur Charles Friese en architecten Mercier & Limousin namen ook deel aan zijn ontwerp.

De herinnering aan de arbeidersklasse werd bewaard dankzij Annick Vidal, dochter van een voormalig werknemer, die in de jaren negentig de kerk van Saint-Georges-des-Batignolles en zijn fresco redde. In 2006 financierde de stad Nantes de wederopbouw van een typisch arbeidershuis, ingehuldigd als verenigingsgebouw onder de naam Maison Annick-Vidal. Deze plaats, gelegen boulevard des Batignolles, bestendigt vandaag de herinnering aan de vermiste steden en de levensomstandigheden van de arbeiders, gekenmerkt door een sterke sociale mix en opvallende ongelijkheden.

Externe links