Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De tabaksfabriek Toulouse, gebouwd tussen 1888 en 1894 langs het Briennekanaal, was aanvankelijk een tabaksverwerkingsinstallatie. Het verving oudere installaties, waaronder een eerste fabriek die in 1810 in het voormalige Benedictijnse klooster, Place de la Daurade, werd geïnstalleerd nadat Napoleon I het tabaksmonopolie had hersteld. Deze industriële site werd de tweede grootste in Frankrijk na Parijs, met maximaal 2.000 mensen, meestal vrouwen bijgenaamd "tabataires." De productie, eerste handleiding, werd gemechaniseerd tussen de twee wereldoorlogen, vóór de definitieve sluiting in 1987.

Tussen 1821 en 1894 ontwikkelden zich activiteiten in de buurt van de Bazacle om te profiteren van hydraulische energie, voordat de huidige gebouwen werden gebouwd. De fabriek produceerde diverse tabaksderivaten (sigaretten, poeders, kalk) in gespecialiseerde werkplaatsen, met werk aan maximaal 70% van het personeel in de chequeafdeling. De arbeidsomstandigheden waren moeilijk: 12 uur per dag, lage lonen en leeftijdsverschillen. Desondanks genoten werknemers bepaalde privileges, zoals het boeken van de helft van de vacatures voor de gezinnen van werknemers.

De produktie werd in 1979 stopgezet als gevolg van de mechanisatie, de afschaffing van de Europese douane- en antirookcampagnes. Bedreigd door sloop, werden de gebouwen gered door een burgervereniging en geclassificeerd als historische monumenten in 1990. Na restauratie werden ze in 1996 overgeplaatst naar de Toulouse-I-Capitol University. Tegenwoordig herbergt de site amfitheaters, een universiteitsbibliotheek, en sinds 2021, Sciences-Po Toulouse, het mengen van industrieel erfgoed en studentenleven.

De gebouwen, gekenmerkt door hun functionele architectuur (directorieel gebouw, open haard van 1906, refter van 1903) getuigen van de Toulouse industriële gouden eeuw. Hun rehabilitatie heeft bijgedragen tot het behoud van een emblematische plaats van de lokale sociale geschiedenis, waar technische innovatie, arbeidsstrijd en economische veranderingen werden afgewisseld. De fabriek belichaamt ook de overgang van een ambachtelijke economie naar een industrieel tijdperk, alvorens een symbool van succesvolle erfgoedomzetting te worden.

De site behoudt een sterk collectief geheugen, met name door de term occitaanse "tabataïrés" te noemen die verwijst naar de arbeiders. Deze vrouwen, die dagelijks betaald en ingehuurd werden, vormden een verenigde gemeenschap, zoals blijkt uit stakingen en het overbrengen van banen binnen gezinnen. Hun werk, hoewel slecht betaald, stond centraal in de economie van Toulouse tot de opkomst van de luchtvaart in 1914.

Tegenwoordig combineert de Manufacture des Tabacs erfgoed en moderniteit: de 6 amfitheaters, de bibliotheek en de onderzoekslaboratoria maken het tot een dynamisch universitair centrum. Op de site zijn ook vijf studentenverenigingen en twee Sciences-Po-laboratoria gevestigd, die haar rol als uitwisselingsplaats volharden, maar ditmaal intellectueel en academisch.

Externe links