Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De abdij van Sainte-Marie de Cruas, opgericht in 804 door Benedictijner monniken op de site van een Gallo-Romeinse villa en een Paleo-Christelijke kerk (Vth-Vth eeuwen), werd gebouwd onder de impuls van graaf Eribert de Vivarais. De aartsbisschoppen van Arles, zoals Rostang (zesde eeuw) of Manasses (de eeuw), oefenden een recht van bescherming uit. De abdij Romano-Lombard van vandaag, met de invloeden van Velay en Wenen, werd in 1095 door paus Urban II ingewijd.

De Religieoorlogen (XVI eeuw) en de Honderdjarige Oorlog (XIV eeuw) verwoestten de kloostergebouwen, waardoor de monniken hun toevlucht moesten zoeken in de hoogten van het dorp. De abdij, die al verzwakt was, werd uiteindelijk verlaten in de 18e eeuw: in 1741 verwijderde de bisschop van Viviers de Conventual Mens, en in 1768 woonden er nog slechts twee monniken. De Revolutie voltooide zijn verval, hoewel het gebouw werd geclassificeerd als een historisch monument in 1862 voor zijn uitzonderlijke romaanse overblijfselen.

De architectuur van de abdij wordt gekenmerkt door een 12e eeuwse kloosterstand, uniek in zijn soort, en een apsis versierd met een Byzantijnse mozaïek. Het plein, drie verdiepingen tellende klokkentoren combineert romaanse en flamboyante stijlen (15de eeuwse oculus). De crypte, met zijn archaïsche hoofdsteden gesneden uit dieren, illustreert de eerste vruchten van de Romaanse kunst. Uitgravingen van 2020 onthulden sporen van Crûle overstromingen in de kelders, wat de milieu-uitdagingen voor de site bevestigt.

De opmerkelijke abdijen zijn Ithier d'Arles (Xe eeuw), die de kerk heeft gewijd, en John de Tournon (XVde eeuw), heer van de Tourettes, betrokken bij lokale religieuze conflicten. De gotische kerk van Abbé Jean Le Merle de Rébé (16de eeuw), ontmanteld en herbouwd in 2003, getuigt van het belang van de begrafenis van de plaats. De inkomsten van de abdij, zoals de seigneury van Lachamp in de 14e eeuw, onderstrepen haar economische rol tot aan de revolutie.

Het heiligdom, georganiseerd rond het klooster, behoudt opmerkelijke liturgische elementen: een 11e eeuws grijs marmeren altaar (gevonden tijdens opgravingen), een kruis van Christus op een symbolische as en een moderne ambon. De tabernakel en het presidentschap, aan beide zijden van de abside, weerspiegelen een bewaard gebleven middeleeuwse ruimtelijke organisatie. Deze details, gecombineerd met de versierde hoofdsteden en de torenlantaarn, maken Cruas tot een meesterwerk van de Zuid-romaanse kunst.

De abdij werd tussen 1628 en 1741 door de monniken in de 19e eeuw verlaten en herbouwd. Vandaag de dag is het een gemeenschappelijk eigendom, bezoeken en onthullen, door zijn architectonische strata, bijna duizend jaar van religieuze, politieke en artistieke geschiedenis in Vivarais.

Externe links