Tijdlijn

Geklasseerd erfgoed

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De Chartreuse de Vauclaire, gelegen in Montpon-Ménesterol in de Dordogne, vindt zijn oorsprong in een Conventual Priory bevestigd sinds 1178 onder de naam Capella de Valas. Het werd officieel opgericht in het begin van de 14e eeuw, rond 1315 (of tussen 1328 en 1350 volgens de bronnen), dankzij de steun van de zonen van de graaf van Périgord Hélie IX: Archambaud IV, Hélie en Roger-Bernard. Zij kiezen de locatie, de missies (met inbegrip van de gebeden voor de overledene van hun gezin) en de middelen van bestaan. Het klooster, bloeiend in de Middeleeuwen, heeft sinds zijn oprichting problemen ondergaan in verband met regionale conflicten.

Tijdens de Honderdjarige Oorlog werden de monniken gedreven door de dominante Engelsen in Guyenne. Sommigen blijven daar, terwijl anderen hun toevlucht zoeken in Bordeaux, waar ze een hermitage vonden dankzij donaties (met name die van Pierre Maderan in 1383 en Arnaud Andra in 1425). Ze keerden terug naar Vauclair in 1460. De godsdienstoorlogen markeerden een nieuw tragisch keerpunt: drie monniken die overbleef werden gedood door protestantse troepen en de abdij werd verbrand. Het klooster, verlaten, werd pas in de zeventiende eeuw herboren, toen de Chartreux in 1616 terugkeerde om het te herbouwen.

De Franse Revolutie verspreidde de zeventien religieuze en drie conversanten die aanwezig waren in 1793, gedwongen in ballingschap in Italië en Spanje. De gebouwen, verkocht aan lokale eigenaren, werden gekocht door de Chartreux in 1858. Een grote brand in 1864 verwoestte een deel van de site, waarschijnlijk veroorzaakt door vonken in timmerwerkplaatsen. Ondanks deze catastrofe duurde het monastieke leven tot 1901, toen Combes wetten de monniken permanent uitdreef. Hun eigenschappen zijn verspreid: beelden, retables en kraampjes sluiten zich aan bij lokale kerken zoals Montpon of Périgueux.

In de 20e eeuw onderging de Chartreuse twee grote conversies. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd ze een militair ziekenhuis voor Amerikaanse troepen. In 1919 werd ze omgetoverd tot een psychiatrisch ziekenhuis, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog tot 1500 patiënten werden ondergebracht, ondanks de aanvankelijke capaciteit van 700 plaatsen. In 1941 werd zelfs een begraafplaats opgericht voor ondervoeding en oorlogsgerelateerde sterfgevallen. In 2014 werden de gebouwen eindelijk opgenomen als historische monumenten, die hun erfgoedwaarde erkennen.

De kloosterkerk, typisch voor middeleeuwse cartreuses met zijn rechthoekige bed en apsis, huisvest 14de eeuwse fresco's. Een deel van het meubilair, zoals Chartreux-beelden uit de 17e eeuw of een altaarstuk, werd bewaard in religieuze gebouwen in Dordogne. Vandaag de dag getuigt de Chartreuse van zowel de kloostergeschiedenis, de Franse politieke omwentelingen als de aanpassing aan de moderne gezondheidsbehoeften.

Externe links