Tijdlijn

Kerncijfers

Oorsprong en geschiedenis

De koepel van Helfaut-Wizernes, bijgenaamd Bauvorhaben 21 of Schotterwerk Nordwest, werd tussen 1943 en 1944 door nazi-Duitsland gebouwd als lanceerbasis voor V2-raketten op Londen. Gelegen in een oude krijtgroeve in de buurt van Saint-Omer (Pas-de-Calais), omvatte het een 71 m diameter betonnen koepel, 5 m dik, en een 7 km netwerk van tunnels huizen werkplaatsen, magazijnen en een vloeibare zuurstoffabriek. Ontworpen om tientallen dagelijkse raketten te lanceren, werd het gesaboteerd door de geallieerde bombardementen (Operation Crossbow), met name via Tallboy bommen in 1944, waardoor de voltooiing ervan werd voorkomen.

Het complex, onder toezicht van de Todt Organisatie en bedrijven als Philipp Holzmann A.G., had in 1944 1.400 werknemers in dienst, waaronder Franse gevorderden (STO) en Sovjetgevangenen. Ondanks het verzet bereikte een enkele bom de koepel, de aardverschuivingen veroorzaakt door de invallen geblokkeerde toegang. Na de bevrijding in september 1944 werd de koepel gedeeltelijk vernietigd op bevel van Churchill om militair hergebruik te voorkomen. Het bleef verlaten tot de jaren negentig.

De site werd in 1997 omgebouwd tot museum (La Coupole) en biedt tentoonstellingen over de bezetting, Duitse wapens (V1, V2) en ruimtegeschiedenis, met originele stukken als een V2 uitgeleend door het Smithsonian Institution. Een gedenkteken eert de 8000 schoten en gedeporteerd uit Nord-Pas-de-Calais. Het museum, dat jaarlijks 120.000 bezoekers trekt, heeft sinds 2012 een planetarium. Het beheert ook de site van Mimoyecques V3 pistool, gekoppeld aan dit complex.

Het ontwerp van de bunker weerspiegelde spanningen tussen Duitse ingenieurs: sommige bepleite mobiele sites (Meillerwagen), maar Hitler legde monumentale structuren op zoals Watten, een doelwit van de geallieerden in 1943. De keuze van Helfaut werd ingegeven door de nabijheid van de spoorlijn (lijn Boulogne-Saint-Omer) en zijn krijtloopbaan, ideaal voor het graven van tunnels en ondergrondse ruimtes. Het project, naar schatting een miljoen ton beton, werd achterhaald na de Disembarkation, waarbij de nazi's de voorkeur gaven aan mobiele lanceringen vanuit bossen.

In de naoorlogse periode werd de site bestudeerd door de British Crossbow Committee, die een potentieel voor raketten veel groter zag dan de V2 (zoals Project A10). Geplaatst gevaarlijk in 1945 als gevolg van instortingen, werd het teruggegeven aan de particuliere eigenaar. In de jaren tachtig hebben uitzonderlijke opgravingen en openingen (net als in 1987, met 20.000 bezoekers) de historische belangstelling doen herleven. Overheidsfinanciering (staat, regio, EU) liet zijn rehabilitatie toe, waardoor overblijfselen zoals de Decauville rails of de onvoltooide zeshoekige hal met een diameter van 41 m zichtbaar werden.

Toekomst

De site bleef verlaten tot het midden van de jaren negentig. In 1997 werd het omgebouwd tot museum en voor het publiek geopend.

Externe links